Slot Purmersteyn ging op slot

10 july 2014
Purmerend

Veel hooggeplaatste lieden waren jaloers op Eggert en daarom vroeg hij Kennemerland een stuk grond (nu Hazepolder) af te staan, zodat hij een eventuele vijand kon zien aankomen. Echt bang was hij niet, want overal werden kasteelmuren drie tot vier meter dik gemaakt, maar Eggert vond een meter wel genoeg. Het gebouw had op elke hoek een toren en naast de ingang twee achtkantige torens van vijfentwintig meter hoog. Er waren verschillende zalen, waaronder de Prinsenzaal waar in 1612 de prinsen Maurits en Frederik Hendrik dineerden toen ze de drooggelegde Beemster kwamen bekijken. Er werden rechtszaken gehouden en vonnissen uitgesproken en die waren niet misselijk. Zo werd Wybrand Pieterszoon veroordeeld wegens inbraak, brandstichting en moord, tot het afhakken van de hand, staan aan de schandpaal, dood door wurging, verbranding en tentoongesteld op het galgenveld.

Een andere veelgebruikte straf was 'aan de kaak stellen'. De veroordeelde werd aan een paal vastgebonden en de tong doorboord met gloeiend ijzer. Toen burgemeester Reinier van Ruijtenburgh in 1713, vanwege de Vrede van Utrecht, drie kanonnen op de schans liet afvuren, stortte een deel van de zijgevel in. Purmerend vroeg de Staten geld om het slot te repareren, maar in plaats van geld kregen ze Slot Purmersteyn cadeau. De laatste bewoner van het slot was de Hoornse regentenzoon Meynard de Vries. Hij zat er tot zijn dood in 1737 opgesloten wegens homofilie.

Kunstschat

In 1741 is het Slot afgebroken en een kleine tweehonderd jaar later tijdelijk 'herbouwd' voor de viering van 450 jaar stadsrechten. In 1971 werden de fundamenten van het slot blootgelegd en kwam een verborgen kelder te voorschijn. Burgemeester Kooiman sprak de verwachting uit dat de mogelijk miljoenen waard zijnde kunstschat in de kelder de stad uit de zware financiƫle zorgen zou helpen. De volgende morgen stonden veel Purmerenders te wachten op de opening van de met een stalen plaat afgesloten kelder, tot het duidelijk werd dat het die dag 1 april was.

Later is bij de sloop van hotel De Roskam aan de Wagenbeurs een deel van een mogelijke vluchtgang vanuit het slot gevonden, maar of dat zo is, blijft een mysterie. Een schamel afbrokkelend muurtje op het Slotplein geeft aan waar ooit de torens naast de ingang stonden. Toenmalig wethouder Nijenhuis sprak in 1975 bij het metselen van de muurtjes de hoop uit; 'dat het geen urinoir zou worden', en dat is gelukkig ook niet gebeurd. Maar voor het meest monumentale en bekendste gebouw dat Purmerend ooit heeft gehad, is dit aandenken wel erg minimaal. Slot Purmersteyn verdient beter.