De Muurbloem: Niet alleen voor muurdecoratie

04 june 2012
Utrecht

Het ontwerpersduo opereert vanuit deze locatie sinds 2000 onder de naam Muurbloem design studio. Smits vestigde er zich als vers afgestudeerde ruimtelijke vormgeefster. Smits: "De eerste acht jaar werkte ik puur als autonoom kunstenaar. Ik cocoonde in het atelier om kunst te maken om dat vervolgens na de expositie de container in te gooien en opnieuw te beginnen. Ik wilde toen per se geen werk maken voor geld, dat was voor mij een andere taal. Maar langzaamaan heb ik geleerd om mijn creativiteit voor mijn levensbehoefte aan te wenden."

In het begin hield Muurbloem zich alleen bezig met het decoreren van muren. De interesse naar de toepassing van decoratie in verschillende culturen stond aan de oorsprong van het designstudio. Smits: "Ik ben toen op zoek gegaan naar hoe behang gemaakt werd en stootte in Oost-Europa op een interessante werkwijze. Daar werden door rollers, die voorzien waren van een motief, banen geschilderd zodat de muur er uiteindelijk 'behangen' uitzag."

Een werkwijze die, in de tijd dat verf nog bij de apotheek te krijgen was, in Nederland ook toegepast werd. Zo bleek uit een opdracht van een paar jaar geleden. Smits: "Het huis van Anne Frank aan het Merwedeplein heeft recent de bestemming gekregen van Artist in Residence schrijverswoning. Voor dat doel is het appartement in de oorspronkelijke staat gerenoveerd. Ook het behang uit de tijd dat Anne er woonde, is achterhaald door de muren laagje voor laagje af te pellen. Aan de hand van het aantal geregistreerde bewoners wist men welk design er toen op zat. Dat bleek dus met zo'n zelfde handgeschilderde techniek te zijn aangebracht. Het was een prachtig waterachtig motief met een bronzen art deco-randje."

Met de komst van compagnon Van de Kerkhof, die voorheen in de facility management had gewerkt, professionaliseert het designstudio. De specialisatie om muren te voorzien met een opvallende decoratie is in de loop van de jaren door Muurbloem uitgebreid: de banen met motieven zijn vervangen door combineerbare stempels met natuurmotieven. Naast het aanbrengen van een uniek ontwerp is er nu ook een productielijn voor behang met de naam Curves and Stripes. Deze is gebaseerd op haarlijnen.

Smits: "Ik zie de muur als de huid van de architectuur en wilde de bescherming die haren aan onze huid geven vertalen naar een bescherming voor muren. Dit is een antropomorfische benadering; het toedienen van menselijke eigenschappen aan objecten. Zo beschouw ik de architectuur als een gedaante, als een kledingstuk dat lekker moet zitten."

Behalve de muurversiering wordt er een lampencollectie gevoerd en een kleinmeubellijn. Een mooi voorbeeld van die laatste is een afgeleide van de beroemde franse Thonet bistrostoel, gemaakt uit gebogen hout, die door Muurbloem voorzien is van een zacht laagje van foam. Van de Kerkhof: "Vanuit het ontwerpstudio onderzoeken we nieuwe vormen en materialen. Dat doen we voor ons zelf en voor opdrachtgevers. Waar we ons nog steeds in verdiepen, zijn de verschillende decoraties, krullen en stippen die voortkomen uit diverse culturen."

Decoreren blijkt een aangeboren behoefte van de mensheid, vertelt Van de Kerkhof. "Alles een ordening geven is een verlangen van de mens. De natuur is de chaos die we proberen te overheersen. Dat is een thema dat terugkeert in de kunstgeschiedenis en de filosofie. Filosofen zoals Kant hielden zich al bezig met kleurenstudies en stelden zich de vraag hoe kleuren ons beïnvloeden."

De basisprincipes hiervan past Muurbloem toe in het ontwerpen van hun designs. Designs die de wereld overgaan via internationale fabrikanten zoals het Noorse Stokke, het Deense Ege tot de Chinese cadeauartikelenbranche. De internationale bekendheid van de studio is veelal voortgekomen uit de deelname aan de internationale designbeurs in Milaan. Maar commercialiteit is niet alles wat de klok slaat. Het ontwerpbureau wendt haar creativiteit ook pro Deo aan voor goede doelen. Voor de landelijke stichting Pallieter, die kinderhospices beheert, hebben Van de Kerkhof en Smits een hospice voorzien van muurdecoraties. Belangrijk hierbij was dat er figuren op de wanden kwamen die kinderen aanspreken en zo veel mogelijk welkom heten.

Van de Kerkhof: "Wat we wilden vermijden was dat het klinisch oogde. Dat was enigszins paradoxaal omdat het wel klinisch hygiënisch moest zijn. Dus hebben we een techniek gebruikt die verarming uitstelt. Dat is onze manier om een kleine bijdrage te leveren om van onze wereld een aangename plek te maken."

Meer informatie: www.muurbloem.com