Huizer patiënt strijdt voor begrip en erkenning slaapapneu

25 october 2013
Huizen

Zo op het oog is er niks aan Brandsen te zien. Aan tafel zit een enthousiaste man. Toch is de kans dat hij nog fulltime aan het werk komt erg klein. Hij behoort tot de 5 procent van de Nederlandse samenleving die slaapapneu heeft. Het betekent dat iemand meerdere malen per slaap stopt met ademen. Het zuurstofgebrek zorgt voor de klachten. 'Het is een sluipmoordenaar. Ik had het waarschijnlijk al zo'n tien jaar, maar heb het nooit herkent. Ook mijn huisarts niet', vertelt Brandsen. 'Ik kreeg last van diabetes en later hartklachten. Verder was ik regelmatig erg moe overdag en had ik last van concentratieverlies. Ook stemmingswisselingen horen erbij.'

Brandsen ging in 2011 voor hartklachten het ziekenhuis in en trof daar een arts die vond dat hij wel erg hard snurkte als hij sliep, ook één van de symptomen van slaapapneu. En toen ging het balletje rollen. 'Ik las over slaapapneu en dacht: 'hé dat gaat over mij'.' Het betekende een lang traject met slaaponderzoek, maar ook een duidelijke diagnose en een 'medicijn': een ademmachine (Cpap). Brandsen: 'Ik slaap nu met een masker op die verbonden is met een machine. Als die detecteert dat ik stop met ademen geeft het wat meer luchtdruk en ga ik automatisch weer ademen. Binnen een maand na het starten met deze machine had ik veel meer energie terug.'

Schade

Dat klinkt positief, maar volgens Brandsen is hij er nog zeker niet. 'Ik heb er al jaren last van en het constante zuurstofgebrek van al die jaren heeft voor schade gezorgd. Ook merk ik dat drukke, heftige dagen ervoor zorgen dat ik veel meer last heb. Het is ook een kwestie van de balans zoeken in mijn leven tussen belasting en belastbaarheid.' En dat valt niet mee voor de actieve Huizer. Al 33 jaar is hij actief politieman, maar sinds de diagnose heeft hij een '100 procent afgekeurd stempel' gekregen. En dat tegen zijn zin. De functie die hij had valt met de gevolgen van de apneu niet meer uit te voeren. 'Mijn concentratievermogen is dusdanig slecht dat diverse zaken niet meer kunnen. En ook te stressgevoelig werk kan de apneuklachten verergeren.' Brandsen slikt even. 'Het is niet makkelijk om te accepteren dat sommige dingen niet meer gaan. Maar ik wil graag kijken naar wat ik wel kan. Ik ben van mening dat er nog genoeg werk te doen is bij de politie.'

Hij wil zijn verhaal daarom vertellen: 'Niet alleen voor mezelf, maar ook voor anderen. Zodat ze slaapapneu eerder en op tijd herkennen, voordat figuurlijk het licht uit gaat. Maar ook voor werkgevers. Slaapapneu is pas sinds een paar jaar een erkende ziekte en in combinatie met de vage klachten is er veel onbegrip. Dat moet veranderen.' Inmiddels heeft de politievakbond ACP, na gesprekken met Brandsen, de apneuvereniging benaderd om meer informatie te krijgen over de ziekte. Een belangrijke stap in de erkenning, vindt de Huizer.

Vooroordelen

Dat slaapapneu nog niet zo bekend is en dat patiënten met veel vooroordelen te maken hebben, erkent ook drs. Sandra Houtepen. Zij is voorlichter bij de apneuvereniging. Zij rondde een universitaire opleiding af als psychopatoloog. Maar een paar jaar terug kreeg ze zelf onverklaarbare klachten, overleefde vier keer een hartstilstand en bleek uiteindelijk apneu te hebben. 'Een hardnekkig en verschrikkelijk vooroordeel is dat vooral dikke mensen of alcoholisten last van apneu zouden hebben. Dat is niet zo. Apneu wordt veroorzaakt door de anatomie van de keelholte of door het ademhalingscentrum in de hersenen. In het eerste geval zorgen bijvoorbeeld een slap verhemelte of afwijkend strotteklepje voor ademstilstanden. In het tweede geval geeft het ademhalingscentrum geen of een te late prikkel door naar de ademhalingsspieren. Met als gevolg ook een ademstop. Ook zijn er mengvormen. Apneu begint vaak als een patiënt nog helemaal geen overgewicht heeft. Door de vele ademstops ontregel je de hormonen en zo kun je dik worden. Ook ontstaat schade aan hart- en bloedvaten. Patiënten zijn soms zo moe en kunnen niet eens meer sporten. Of ze gaan hun energie bij eten. Alcohol en zwaarlijvigheid kunnen, net als stress, de apneu verergeren, maar apneu komt op alle leeftijden voor, bij mannen en vrouwen, dik en dun.'

Mensen met slaapapneu hebben vaak een hoge bloeddruk, hoog cholesterol, hart- en vaatziekten, obesitas en diabetes. Voor meer informatie en een korte check: Apneuvereniging.nl.