Provinciaal verzetsverhaal werd nog nooit eerder verteld

29 august 2012
Warmenhuizen

"Ook stal hij kostbare schilderijen uit woningen van joden die naar de concentratiekampen waren gedeporteerd. Totdat op 4 mei 1965 in de Alkmaarse Courant een groot artikel verscheen over tante Thea die ineens een verzetsheldin bleek te zijn. In het hol van de leeuw had zij honderden geheime SD-documenten doorgespeeld naar het verzet en daarmee het leven van talloze Nederlanders gered. Degene die achter het verhaal zat, was de bekende Noord-Hollandse verzetsstrijder Pierre de Bie uit Alkmaar", aldus journalist Jan Hopman uit Warmenhuizen, schrijver van het boek 'Zwijgen over de Euterpestraat'.

Vraagtekens

Daarmee leek het duistere verleden begraven maar dat was niet zo. In 2010 diende de zaak zich bij toeval opnieuw aan, maar nu met raadselachtige vraagtekens die om een nadere verklaring vroegen. Hopman besloot uitgebreid onderzoek te doen in de oorlogsarchieven van het NIOD in Amsterdam en het Nationaal Archief in Den Haag. De feiten die hij daar boven water haalde, waren zo verbijsterend dat hij besloot om er een boek over te schrijven: 'Zwijgen over de Euterpestraat', met als ondertitel 'Op het hoofdkwartier van de Sicherheitsdienst in Amsterdam gingen in 1944 verraad en verzet hand in hand'. Hopman: "Thea werkte als een spin in het web. Alleen een kleine groep van Noord-Hollandse verzetslieden, onder wie Pierre de Bie en Fritz Conijn, wist dat zij geen verraadster, maar een ontzettend dappere vrouw was. Dit eiste zijn tol. Na de oorlog belandde zij ruim een jaar als psychisch gestoord in de Valeriuskliniek in Amsterdam. Haar behandeling werd betaald door het Amsterdamse verzet. Zij stierf op 38-jarige leeftijd."

Vreemd spel

"Daarginds in de Euterpestraat werd een vreemd spel gespeeld dat we in onze dagen van vrede en voorspoed moeilijk kunnen begrijpen. Wie was een held en wie een verrader? Hoe kwam het bijvoorbeeld dat verrader Jan Hoogensteijn in 1944 zijn huis beschikbaar stelde voor geheime vergaderingen van kopstukken van het Nederlandse verzet? Mijn boek staat vol met gegevens die niet eerder zijn gepubliceerd en ook de naam van mijn tante zul je in geen enkel geschiedenisboek over de oorlog tegenkomen. Ik denk dat het een fascinerende uitgave is geworden met enerzijds een triest familiedrama en anderzijds de merkwaardige verbroedering van goed en kwaad op hoog niveau in die boze jaren," zegt Jan Hopman tot slot.

'Zwijgen over de Euterpestraat' (ISBN-nummer 978- 90- 484-2569-3, paperback, 158 bladzijden, prijs 15,95) is zojuist verschenen bij uitgeverij Free Musketeers en te bestellen bij de boekhandel.