'Archeologiegemeente' koestert haar verleden

29 october 2012
Castricum

De OBC kwam dinsdagavond 16 oktober bijeen in de Burgerij in Limmen. De gastspreker is als gemeentelijke archeologisch adviseur enigszins gekleurd, maar kon haar bewering op overtuigende wijze onderbouwen. De gemeente Castricum is rijk aan archeologische schatten, er is al veel onderzoek gedaan, de gemeente voert een actief beleid, er zijn veel vrijwilligers en bovenal: in het voorjaar van 2014 staat de opening van het Noord-Hollands archeologisch depot bij het station in Castricum gepland.

Oer-IJ

Dat de liefde voor de archeologie in Castricum letterlijk en figuurlijk een vruchtbare bodem vindt, heeft volgens de medewerkster van Cultuurcompagnie Noord-Holland alles te maken met de rijke geschiedenis van het gebied en in het bijzonder met de geologische ontwikkelingen. De waterloop van het Oer-IJ zorgde ervoor dat veel mensen zich 2500 jaar geleden vestigen op de hoger gelegen strandwallen en de kwelderruggen rondom Castricum, ook vanwege de goede omstandigheden om te vissen en te boeren. Van die leefwijze zijn nog vele restanten te vinden, hoewel naar schatting meer dan de helft van het archeologische materiaal verloren is gegaan door verstoring.

Nyst legde verder uit dat in de werkwijze van archeologen de laatste decennia het nodige is veranderd. "Het grootste deel van ons werk bestaat niet langer uit opgravingen, zoals veel mensen denken, maar gaat om het verrichten van vooronderzoek om te kijken of zich nog archeologisch materiaal in de grond kan bevinden. Het liefst laten we de schatten namelijk in de bodem zitten, omdat ze daar al vele eeuwen heel goed bewaard zijn gebleven. Pas als het materiaal door geplande bouwwerkzaamheden of andere verstorende activiteiten in gevaar komt, proberen we dat door middel van opgravingen te behouden."

9.000 dozen

Alle waardevolle vondsten in Noord-Holland worden opgeslagen in een archeologisch depot, dat nu nog is gevestigd in Wormer. "Daar staan in een loods vol stellingen zo'n negenduizend dozen met materiaal opgeslagen. In 2014 gaat dat allemaal over naar een nieuwe depot in Castricum, waar ook een permanente tentoonstelling wordt ingericht. Die schatkamer wordt een enorme publiekstrekker, daarvan ben ik overtuigd."

Nyst houdt elke woensdag zitting in het gemeentehuis van Castricum. De ene keer adviseert ze het hoofd Civiele Werken bij de vernieuwing van een riool over de gevolgen voor de archeologie. De andere keer is er contact met een vrijwilliger die bijvoorbeeld een nieuwe archeologische route heeft uitgestippeld. Volgens Nyst is dat illustratief voor de actieve aanpak in de gemeente Castricum. "Het gemeentelijke beleidsdocument voor de archeologie is ook in nauwe samenspraak met de belanghebbenden opgesteld, zoals LTO Noord en de cultuurhistorische verenigingen. Er is dus een grote betrokkenheid en dat komt de uitvoering van het beleid ten goede.

Leskisten

Ook het enthousiasme is groot. Zo zullen binnenkort leskisten worden aangeboden aan alle basisscholen in de gemeente, om kinderen met actieve opdrachten wegwijs te maken in de archeologie. We vinden dat belangrijk om ook de volgende generatie hiervoor te interesseren. Het verleden moeten we koesteren en dat gebeurt zeker in de gemeente Castricum."