Sloop dreigt voor historisch IJveer

24 june 2013
Amsterdam

Vóór de opening van de IJtunnel in 1968 voer de gemeente Amsterdam met openbare salonveerboten over het IJ. Daarna werden deze met Romeinse cijfers genummerde IJveren verkocht aan verschillende eigenaren. Leenhouts vond het sterk verwaarloosde IJveer X op Grevelingen. 'Ik kreeg een tip en ben meteen gaan kijken. Het schip, dat nu Leja heet, lag daar weg te kwijnen. Aan de indeling zag ik dat het om een oude Amsterdamse veerboot ging.'

Zijn vermoeden bleek juist toen hij in het Stadsarchief Amsterdam ging snuffelen en een boekje tegenkwam over de historische IJveren. 'Ik ben ondernemer, maar ook een bootjesgek. En dus heb ik geld geleend van kennissen om het schip te kunnen kopen. Het was mijn bedoeling het te restaureren en in te zetten voor de veerdienst Amsterdam - Pampus. Ik vaar al met één schip, de Sailboa. Een tweede schip is beter voor de continuïteit, en wat is dan mooier dan een echt IJveer? Maar ik krijg in deze tijden de financiering niet rond.'

Lening
Leenhouts wist twee maanden geleden een lening van 50.000 euro los te peuteren van het Nationaal Restauratiefonds, maar komt nog zo'n 25.000 euro tekort. Leenhouts: 'Het Restauratiefonds zegt de lening toe omdat ik echt weer als veerboot ga varen met dit historisch erfgoed. Het schip ligt nu op de werf van Brouwer in Zaandam. Het is er slechter aan toe dan ik dacht. De scheepsbouwer wil niet beginnen voor ik de begroting rond heb. IJveer X is een blok aan mijn been geworden. Ik ben bang dat hij naar de sloop moet.'

Bezorgdheid
De wereld van bootjesgekken is klein, en de sloopdreiging ging als een lopend vuurtje rond. Vooral in Amsterdam, waar alleen nog het historische IJveer XIII vaart op zomerse zondagen, is de bezorgdheid groot. Ronald Bos, vice voorzitter van de stichting MOVE: 'Wij zijn een Amsterdamse vrijwilligersorganisatie van mensen die historisch OV-materieel willen behouden, beheren en exploiteren. Vanaf juli varen we bijvoorbeeld elke zondag met het zusterschip IJveer XIII over het IJ. We maken een rondje van CS via Oost naar Nieuwendam en weer terug.'

'IJveer XIII, ook wel het Nieuwendammerbootje genoemd, bemannen we zelf met vrijwilligers. Toen Imre Leenhouts IJveer X kocht, waren we blij. Nu hij de noodklok luidt, willen we hem helpen, want die sloopdreiging is reëel, maar sloop is voor ons ondenkbaar. Wij kunnen IJveer X niet zelf kopen, maar wij steunen het idee om een nieuwe stichting op te richten die behoud en beheer van alle historische GVB-IJveren nastreeft, aansluitend op onze eigen bredere doelstelling. Frank Hemminga, die 20 jaar geleden het initiatief nam IJveren terug te halen naar Amsterdam en in te zetten voor rondvaarten langs de IJ-oevers, wordt namens MOVE één van de oprichters. De nieuwe stichting stelt een reddingsplan op voor IJveer X.'

Reddingsplan
Dat reddingsplan staat al voorzichtig in de steigers. Hemminga: 'Om te beginnen gaat een bevriend taxateur het IJveer X bekijken. De scheepswerf begroot met name het casco, maar wat komt er daarna nog bij kijken? Wij hebben eerder het herstel begeleid van de IJveren XI en XIII dus we weten goed hoeveel kosten het afrondende werk aan bijvoorbeeld het interieur met zich meebrengt. Als het project haalbaar is, kan het casco al deze zomer worden hersteld, en starten we na de zomer een grote inzamelingsactie in Amsterdam voor het afrondende werk. We denken erover ROC's te vragen mee te doen, en ook re-integratiebedrijf Pantar. Dat drukt niet alleen de kosten, maar zou ook een geweldig leuk project zijn om ervaring op te doen. Maar alle Amsterdammers die het leuk vinden te klussen aan een historisch IJveer of bestuurlijk willen meedenken, zijn welkom aan boord!'

Eigenaar Leenhouts neemt de uitgestoken hand van MOVE enthousiast aan. 'Als ondernemer moet je zakelijk zijn, maar ik kan nu tegen mensen aanleunen die kennis en passie hebben. Dat is een ontzettend leuk speelveld. Ik ben blij dat er weer hoop gloort voor IJveer X dat dit jaar 90 jaar oud is. Een boot moet varen.'

Kijk voor meer informatie over de reddingsactie op www.move-amsterdam.nl of vaar op zondag mee met het Nieuwendammerbootje. De dienstregeling staat op de site. Aan boord liggen informatiebrochures.