VU gaat toename ADHD-medicatie te lijf

17 january 2014
Amstelveen

Diverse kinderen uit Amstelveen hebben al meegedaan aan het project 'Hersengymnastiek', waarvan de eerste resultaten bemoedigend zijn: er was sprake van vermindering van de ADHD-symptomen na afloop van de behandelingen. 'We weten echter nog onvoldoende of de alternatieve behandelingen een gelijkwaardig alternatief voor medicatie zouden kunnen zijn op de middellange termijn,'zo concludeert de VU.

Medicatie

Bij steeds meer kinderen wordt ADHD vastgesteld. Vaak worden zij behandeld met medicatie. Het gebruik van ADHD-medicatie stijgt jaarlijks bovengemiddeld met 10-12 procent*. Het ministerie van volksgezondheid pleit dan ook voor verminderen van medicatie tegen aandoeningen als ADHD en daarmee voor alternatieve behandelmethoden.

Daarnaast blijkt dat 30 procent van de kinderen die wordt behandeld met medicatie hier onvoldoende op reageert of te veel last heeft van bijwerkingen. Helaas zijn er weinig bewezen werkzame alternatieven voor medicatie. De Vrije Universiteit Amsterdam wil hier met een internationaal vernieuwend project 'Hersengymnastiek' verandering in brengen.

Neurofeedback

In het project Hersengymnastiek worden de effecten van twee nieuwe behandelingen, neurofeedback en sport, vergeleken met medicatie. De onderzoekers zetten in dit project zeer nauwkeurig medicatie in waarbij zij uitvoerig kijken of dit helpt en zo ja, wat de optimale dosering is. Neurofeedback heeft tot doel de eigen hersenactiviteit te leren beïnvloeden om zo in een meer geconcentreerde of ontspannen toestand te komen.

Golven

Hersenactiviteit kan met EEG zichtbaar worden gemaakt als golven met verschillende frequenties. Bij ADHD wordt vaak een afwijking gevonden in de verhouding tussen trage (theta) en snelle (bèta) hersengolven. Trage golven hangen samen met dagdromen, terwijl de snelle golven samenhangen met een geconcentreerde toestand. Met neurofeedback kunnen deze kinderen leren de verhouding tussen trage en snelle golven positief te beïnvloeden. Dit gebeurt in de vorm van een computerspelletje waarbij de onderzoekers de hersenactiviteit meten en het kind punten kan verdienen door de juiste golven te produceren. Eerdere onderzoeken laten positieve effecten zien van neurofeedback bij ADHD.

Sport

Sport is ook een kansrijke optie om ADHD-medicatie terug te brengen. Bij hersengymnastiek wordt een speciaal ontwikkeld fitnessprogramma gebruikt dat gericht is op het verbeteren van de conditie en daarmee de hersenfuncties. Sport verhoogt direct de doorbloeding in de hersenen waardoor de hersenen ook cognitieve functies beter uit kunnen voeren. Kinderen met ADHD hebben vaak moeite met bepaalde cognitieve functies zoals werkgeheugen en het kunnen remmen van reacties. Dit kan gedragsproblemen veroorzaken.

Regelmatig

Ook heeft sport direct invloed op de catecholaminen, stoffen in de hersenen die een belangrijke rol spelen in de signaaloverdracht en ook worden beïnvloed door ADHD-medicatie. Op de lange termijn leidt regelmatig sporten tot een betere doorbloeding van de hersenen maar ook tot meer stoffen in de hersenen die zorgen voor groei, behoud en plasticiteit van zenuwcellen en groei van zenuwweefsel. Dit suggereert dat regelmatig sporten kan leiden tot verbeterde hersenfuncties en minder gedragsproblemen bij kinderen met ADHD.

Voor meer informatie over het onderzoek, zie de website http://hersengymnastiek.psy.vu.nl/

* bron: farmaceutische kengetallen