Arbeidsmigranten in deze regio 'keurig behandeld'

14 january 2016
Alkmaar

Toch hadden de controles wel degelijk nut, stelt de Stuurgroep Kompas Noord-Kennemerland, die de huisvesting van arbeidsmigranten in kaart bracht - een project dat 14 januari werd afgerond. Juist dankzij die controles worden er nu minder overtredingen rond huisvesting geconstateerd. Er zijn minder werknemers per woning, er komen meer aanvragen binnen om verblijfslocaties te legaliseren en meer werknemers belanden in de Basisregistratie Personen (BRP). Bovendien heeft de Belastingdienst een organisatie in onderzoek, waaruit mogelijk aanslagen voortvloeien. "De oogst mag er zijn" zegt de Castricumse burgemeester Toon Mans, die vanwege zijn affiniteit met het onderwerp - in zijn vorige gemeente Hillegom was Mans coördinator voor het informatiepunt Polen - voorzitter is van de stuurgroep. "We kunnen stellen dat de situatie rond vrijwel alle arbeidsmigranten fatsoenlijk geregeld is."

Straalkacheltje

Geen misstanden en excessen dus in deze regio. "Tien jaar terug zag je in boerenschuren nog wel eens een caravan staan, met verlengsnoeren en een straalkacheltje om de boel warm te houden." weet Marijke Kaptein die namens de politie het project begeleidde. "Nu komen we dat niet meer tegen."

Hoe dat komt? "Het besef is nu wel overal doorgedrongen dat arbeidsmigranten gewoon recht hebben op fatsoenlijke huisvesting en goede arbeidsvoorwaarden." denkt Mans. "Bestuurlijk is eraan getrokken en bijvoorbeeld ook de LTO en uitzendbranche hebben de zaken goed geregeld. Gelukkig maar, want deze mensen zijn hard nodig; ze dragen vijf miljard euro per jaar bij aan de economie."

Volgens Mans betekent dat niet dat gemeenten nu achterover kunnen leunen. "Er is een permanente behoefte aan tijdelijke huisvesting. We zien het met vluchtelingen en ook met arbeidsmigranten. Daar moeten we ons voor in blijven zetten. Denk aan flexibele huisvestingsvormen waar buitenlandse werknemers en anderen enkele jaren in terecht kunnen."

Pools

De interventieteams van Kompas Noord-Kennemerland bezochten in tien maanden totaal 52 adressen en troffen 243 arbeidsmigranten aan. 186 daarvan zijn geïnterviewd. De aangetroffen arbeidsmigranten zijn verdeeld over elf nationaliteiten; zo'n tachtig procent bleek Pools. In totaal konden 28 buitenlandse werknemers worden geregistreerd in de BRP. Boetes werden niet uitgedeeld, wel kon men eventueel dreigen een dwangsom. Mans: "In een eengezinswoning horen vijf mensen. Wanneer er bijvoorbeeld acht mensen bivakkeren, wordt de verhuurder gesommeerd om hier iets aan te doen."

In de gemeente Bergen werden overigens maar vijf adressen gecontroleerd: twee in Egmond-Binnen - hier werden geen buitenlandse arbeiders aangetroffen - en drie in Egmond aan Zee. Op die laatste drie plekken trof men in totaal 26 personen aan. In Alkmaar ging het om 98 personen (30 adressen), in Stompetoren om 38 personen (6 adressen) en in Koedijk om 44 personen (92 adressen).

Hoewel het project er op zit, wil Mans wel door in bestaande regelingen. Bijvoorbeeld door handhavers van diverse gemeenten enkele keren per jaar samen op pad te laten gaan.

Kompas

Vier gemeenten binnen Noord-Kennemerland (Alkmaar, Bergen, Castricum en Langedijk) sloten april 2014 aan bij Kompas. Dat draaide van 2009 tot en met 2013 al in West-Friesland en in de tussentijd ook in de Noordkop.

Nederland telt zo'n 300.000 arbeidsmigranten uit Midden- en Oost-Europa. Zo'n 1500 daarvan vinden emplooi in Noord-Kennemerland. Deze zijn deels actief in bouwnijverheid, land- en tuinbouw, industrie, dienstverlening en distributiecentra. Deelnemende gemeenten werkten samen met politie, inspectie SZW, Belastingdienst, Sociale Verzekeringsbank (SVB) en Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV). Het VNG Kenniscentrum Handhaving en Naleving ondersteunde het project.