Struikelstenen als eerbetoon aan vermoorde joodse inwoners

25 october 2013
Schagen

De eerste steen werd vrijdag geplaatst voor Joseph Isaac de Jong. Die woonde aan de Nieuwstraat (waar nu de Rabobank is gevestigd). De Jong is in april 1943 in kamp Sobibor vermoord. Hij is gehuwd geweest met Annetta Maria Seiffers. Het huwelijk werd in maart 1937 ontbonden. 20 april 1943 is hij vanuit de Ingogostraat 6 Amsterdam aangekomen in kamp Westerbork. Op 27 april is Joseph Isaac op de transport richting Sobibor gezet. Later op de dag werden nog acht stenen geplaatst. In de Magnusstraat woonde in de oorlog het gezin van Salomon de Vries, bestaande uit vader Salomon, moeder Hendrika en de dochters Betsy en Bertha. Ook Salomons moeder Boene Cohen woonde bij hen in (van haar ontbreken verdere gegevens). In april '43 werden Salomon en Hendrika in Sobibor omgebracht. De dochters Betsy en Bertha kwamen in februari van dat jaar in kamp Auschwitz om het leven. Opvallend is dat bij alle drie de personen op de kaart staat, dat ze 'gesperrt' zijn. Dat zou inhouden dat ze van transport vrijgesteld zouden moeten zijn. Allen zijn echter toch op transport gezet en vermoord. In de Cornelis Bokstraat nummer 41 woonden Joost de Vries (broer van Salomon), zijn echtgenote Henriette en hun dochter Aaltje, die in het ghetto van Amsterdam op een 'Fröbelschool' (zeg maar 'kleuterschool') werkte. Joost en Henriette werden 16 juli in Sobibor vermoord door de Duitsers. Dochter Aaltje stierf een week eerder. Met het plaatsen van de gedenkstenen bewijst Schagen eer aan de omgekomen joodse inwoners.

Door heel Europa
Initiatiefnemer Ton Veldman: "Ik schat dat er in Nederland nu verdeeld over vijfenzeventig plaatsen tweeduizend struikelstenen zijn geplaatst en in heel Europa, van Noorwegen tot Italië, van Rusland tot Frankrijk, liggen er 43.000. De kunstenaar die ze maakt, Gunther Demnig, legt ze overal zelf neer. Hij is er ooit illegaal mee begonnen, in Berlijn. Die stad heeft ze toen als monumentjes aangewezen. Vanaf dat moment verschenen ze in heel Europa."