kies plaats
zoek
De informatie op deze pagina wordt u aangeboden in samenwerking met

Zaans Peil: College verzaakt informatieplicht jegens raad

1 / 1
zoom out

ZAANDAM - In de gemeentewet staat letterlijk het volgende over wat de wetgever noemt informatieplicht: "De actieve informatieplicht is in de Gemeentewet opgenomen opdat de raad de kaderstellende en controlerende rol waar kan maken. Het college van burgemeester en wethouders en de burgemeester worden verplicht open te handelen."

Die gemeentewet gaat verder: "Zij moeten alle informatie verschaffen die de raad voor de uitoefening van zijn taken nodig heeft. Zij moeten openheid van zaken geven, zodat de raad zijn werk goed kan doen. Dit betekent dat zij de afweging moeten maken wat voor de raad interessante en noodzakelijke informatie is. De actieve informatieplicht is in de Gemeentewet opgenomen in de artikelen 169, tweede lid en 180.

Artikel 169 luidt:

1. Het college en elk van zijn leden afzonderlijk zijn aan de raad verantwoording schuldig over het door het college gevoerde bestuur.

2. Zij geven de raad alle inlichtingen die de raad voor de uitoefening van zijn taak nodig heeft.

3. Zij geven de raad mondeling of schriftelijk de door een of meer leden gevraagde inlichtingen, tenzij het verstrekken ervan in strijd is met het openbaar belang.

4. Zij geven de raad vooraf inlichtingen over de uitoefening van de bevoegdheden, bedoeld in artikel 160, eerste lid, onder e, f, g en h, indien de raad daarom verzoekt of indien de uitoefening ingrijpende gevolgen kan hebben voor de gemeente. In het laatste geval neemt het college geen besluit dan nadat de raad in de gelegenheid is gesteld zijn wensen en bedenkingen ter kennis van het college te brengen.

5. Indien de uitoefening van de bevoegdheid, bedoeld in artikel 160, eerste lid, onder f, geen uitstel kan lijden, geven zij in afwijking van het vierde lid de raad zo spoedig mogelijk inlichtingen over de uitoefening van deze bevoegdheid en het ter zake genomen besluit.

Weigering

De tekst en de geest van deze wetsbepaling is duidelijk. Het college van B&W moet idealiter spontaan informatie delen met de gemeenteraad In ieder geval bestaat er een informatieplicht. Daar kan geen twijfel over zijn. In dat licht bezien kan het niet bestaan dat raadsleden informatie die zij vragen, geweigerd wordt. Het is daarom vreemd dat in een grote stad als Zaanstad raadsleden om informatie vragen die in eerste instantie wordt geweigerd.

Ik wijs hier op het verzoek van Harrie van der Laan van de Partij voor Ouderen en Veiligheid (POV) om een anonieme brief over hem te mogen inzien en het verzoek van Juliette Rot van Democratisch Zaanstad (DZ) om informatie over Saendelft. Beiden hebben de informatie uiteindelijk gekregen na beroep op de WOB (Wet Openbaarheid van Bestuur) Het is weer een bewijs voor mijn regelmatige constateringen dat we in Zaanstad te maken hebben met een bijzonder regentesk college, dat bijvoorbeeld wel zegt naar de bewoners te luisteren, maar nooit duidelijk maakt ook gehoord te hebben wat ze hebben gezegd. Althans dat niet in maatregelen aan te tonen. Zou een simpele hoortest hier kunnen helpen?

Onzorgvuldigheid met informatie richting gemeenteraad of raadsleden is in feite een antidemocratische daad. En dat kan een college behoorlijk opbreken ook al hebben ze een grote meerderheid in de raad.

Anonieme brief

Het negeren van artikel 169 van de Gemeentewet krijgt in ieder geval gevolgen voor het college van Zaanstad. Harrie van der Laan (POV) heeft namelijk opnieuw bezwaar gemaakt naar aanleiding van het openbaar maken van zijn WOB verzoek naar de anonieme brief over hem. De burgemeester heeft deze zonder zijn toestemming openbaar gemaakt aan de gehele raad. Hier volgen een aantal aspecten van deze zaak.

Na zijn WOB-verzoek van 10 mei 2012, waarin hij verzocht hem op basis van de Wet openbaarheid van bestuur (WOB) om een kopie van een aan de burgemeester gerichte anonieme brief, waarin twijfels worden geuit over zijn integriteit, heeft de burgemeester besloten de brief openbaar te maken en ook een kopie naar de heer Van der Laan te sturen. Hiermee was de zaak echter nog niet afgesloten.

De heer Van der Laan reageerde op het besluit van de burgemeester als volgt."Per e-mail van vanmiddag ontving ik uw beslissing op mijn WOB-verzoek, waarin u mij mededeelt dat u ditmaal hebt besloten om de door mij eerder aan u verzochte brief te verstrekken. De verzochte brief heeft u vervolgens als bijlage verstrekt. Dank voor de verstrekking. Niet de anonieme brief, doch uw besluit dwingt mij tot het schrijven van deze brief'. In uw besluit schrijft u dat u het "wenselijk" vindt om het besluit en de door mij verzochte brief in kopie aan de gemeenteraadsleden te verstrekken. Waarom u dit wenselijk vindt, wordt door u gemotiveerd als volgt: "Uw WOB verzoek en ons gesprek van 5 april j.l. zijn inmiddels breed bekend. Om die reden, vind ik het wenselijk ook de gemeenteraad te informeren, via een afschrift van deze brief."

Gepaste maatregelen

Dit is om verschillende redenen opmerkelijk en noopt tot het instellen van bezwaar. Harrie van der Laan beargumenteert zijn bezwaar als volgt: "Het WoB-verzoek is door ondergetekende ingediend. U besluit zonder mij erin te kennen om uw besluit en de brief tevens aan de gemeenteraadsleden te verstrekken. Hiermee ontneemt u mij de mogelijkheid om zelf gepaste maatregelen te nemen, zoals ik u dat in mijn verzoek ook heb geschreven. De door mij te verkiezen toezending aan de gemeenteraad doorkruist u als u beslist de brief nu zelf te verspreiden. Dat deze kwestie zo in de openbaarheid is gekomen, komt voort uit uw eerdere weigering om de anonieme brief op normale wijze aan mij te verstrekken. De verstrekking ervan heb ik u al voorafgaand aan de raadsvergadering van 5 april 2012 gevraagd. Doordat u weigerde heb ik het verzoek moeten formaliseren. De door u voor uw weigering gegeven reden was, dat u meende de belangen van de anonieme briefschrijver te moeten beschermen. Nu vindt ook u, dat er geen legitieme redenen zijn tot weigering van de brief en u dus de brief aan mij moet verstrekken. Dat punt is nu duidelijk.", aldus het bezwaar van de heer Van der Laan.

Wet schenden

Hij gaat nog verder. Ik citeer: "Wat verbazingwekkend is, is dat u wél meende de belangen van een anonieme briefschrijver te moeten beschermen en daarom de door mij gevraagde brief niet te verstrekken, maar niet op dezelfde wijze mij eerst de vraag voorlegt of ik behoefte heb aan verdergaande verstrekking en of er gewichtige redenen hiertegen bestaan. Anders gezegd: U wilt wel een anonieme partij de mogelijkheid bieden om eventueel op grond van artikel 10, lid 3 WOB bezwaar te maken, maar niet aan mij. Terwijl er van mijn zijde ook gewichtige redenen zouden kunnen bestaan (en die zijn er) tegen bredere verstrekking van uw besluit en de anonieme brief. Het behoort tot de taak van een bestuursorgaan om alle wettelijke voorschriften in acht te nemen en daarmede een zorgvuldig besluit te nemen. In dit geval zou u, door uw aanvankelijke weigering en thans verstrekking van de door mij verzochte brief aan anderen, meerdere wettelijke voorschriften schenden. Deze voorschriften zijn in de wet bepaald ter bescherming van personen en persoonsgegevens. Het is daarmede uw taak om mij ook te vragen of er bezwaren zijn tegen 'bredere' verstrekking van het besluit en de anonieme brief. Aangezien alleen u, als Burgemeester, kennis had van de inhoud van de anonieme brief, heb ik mij tot vanmiddag niet kunnen vergewissen van de inhoud. Zo heb ik dus niet zelf kunnen beoordelen of er zinsdelen in de brief staan die onder wettelijk beschermde gegevens vallen en daarom niet geschikt zijn voor 'bredere' verstrekking. In de hoorzitting van dit bezwaarschrift zal ik dit toelichten, aldus de heer Van der Laan.

Amateuristisch

Daarbij komt dat het feit dat het WOB-verzoek breed aandacht heeft gekregen nooit een reden kan zijn om beschermde gegevens in deze mate te verspreiden. Bovendien zijn er meerdere WOB-verzoeken die aan u worden gedaan en die behoorlijk wat publiciteit krijgen. Die heeft u niet 'breder' verstrekt. De mate van publiciteit kan dus niet een criterium zijn. Naar mijn idee is hier sprake van ontbreken van beleid en dus sprake van willekeur", besluit de heer Van der Laan zijn onthullende schrijven. Als ik alles op een rijtje zet, vind ik dat deze zaak onnodig uit de hand is gelopen door amateuristisch handelen van de burgemeester.

In gebreke

Maar er zijn meer tekenen dat de raad genoeg heeft van de huidige handelwijze van het college. Timing is namelijk ook een belangrijk aspect bij goede informatieverstrekking. En ook op dat punt laat het Zaanse college nogal eens een steek vallen. Vier partijen uit de raad, te weten Trots opNL, Democratisch Zaanstad, Partij voor Ouderen en Veiligheid en Progressief Burgerbelang (groep Dissels) hebben het college per brief van 14 oktober 2012 in gebreke gesteld. Ik laat hier enkele fragmenten uit die interessante brief volgen: "Op 8 augustus 2012 heeft u via een brief, met kenmerk 2012/155788, aan de gemeenteraad laten weten dat u een achttal artikel 51 vragen niet tijdig kunt beantwoorden. Dit vanwege het zomerreces. Van de onbeantwoord gelaten vragen, maken ook deel uit de vragen gesteld door de combinatie van de gemeenteraadsfracties: Trots, Democratisch Zaanstad, Partij voor Ouderen en Veiligheid en de fractie Dissels (nu: Progressief Burgerbelang) betreffende het verzoek tot inzage in de definitieve bouwkosten van het stadhuis. Deze vragen zijn u bekend en zijn geregistreerd onder nummer: 2012-143752.

In uw brief van 8 augustus jl. schreef u ook: 'het streven te hebben om al deze schriftelijke vragen uiterlijk op vrijdag 7 september 2012 te hebben beantwoord'.

Overbodig te zeggen dat de vragen nu ruim een maand later dan de door u genoemde streefdatum, nog immer onbeantwoord is gelaten. Het wordt door ons betreurd dat u de door u genoemde termijn niet heeft gehaald en daarbij niet uit uwzelf ons hebt geschreven waarom u de uzelf opgelegde termijn niet hebt gehaald en binnen welk termijn de beantwoording nu tegemoet kan worden gezien.

In het geval u van mening bent dat genoemde termijn slechts een 'streefdatum' betreft, daarmede geen fatale termijn, dan zouden we ook dat betreuren. De verstandhouding tussen de gemeenteraad en uw college is gebaseerd op vertrouwen. Als u uzelf een datum stelt, dan mogen wij als vragenstellers erop vertrouwen dat u zich jegens ons aan deze termijn houdt. Indien u hier anders over denkt, dan vernemen wij dat ook graag.

Het is vanwege dit vertrouwen dat de Gemeentewet, noch het Reglement van Orde van de gemeente Zaanstad een sanctiemiddel kent bij onbeantwoord laten door het college van vragen gesteld door de democratisch gekozen volksvertegenwoordigers. Gezien het feit dat het op de datum van dit schrijven, 90 dagen geleden is dat voornoemde artikel 51 vragen over de (bouw)kosten van het stadhuis zijn ingediend, stellen wij u hierbij formeel in gebreke. We worden gedwongen dit te doen, daar de door uzelf gestelde datum voor beantwoording inmiddels -zonder opgave van uw verhinderredenen- ook met 37 dagen (!) is gepasseerd.

Bij ontbreken van een sanctiemiddel in de Gemeentewet, noch het Reglement van Orde van de gemeente Zaanstad, menen wij u door middel van deze brief formeel in gebreke te stellen. Dit naar analogie van wet Dwangsommen bij niet tijdige beantwoording. We rekenen erop dat de beantwoording binnen 14 dagen ná de formele ingebrekestelling -met deze brief dus- zal plaatsvinden.

U dient deze ingebrekestelling tevens te beschouwen als zijnde een formele klacht vanwege uw nalatigheid bij nakoming van de op u jegens de gemeenteraad bij wet rustende verplichting tot het geven van openheid van zaken. Wij verzoeken u om in ieder geval de gemeenteraadsfracties die u de betreffende artikel 51 vragen hebben gesteld, per ommegaande schriftelijk nader te berichten waarin u kenbaar maakt: 1) wat de reden is van uw verhindering om de gestelde datum te behalen; 2) waarom u sedertdien niet heeft kunnen antwoorden; 3) waarom u de betreffende gemeenteraadsfracties niet uit uw eigener beweging hebt bericht over de verhindering, en tot slot 4) wanneer de beantwoording tegemoet kan worden gezien (definitieve termijn).

Met het begrotingsdebat in het vooruitzicht, zult u begrijpen dat de beantwoording van de als artikel 51 gestelde vragen, met grootste spoed dient plaats te vinden", eindigt de brief.

Wantrouwen

Bij het lezen van die brief moet u zich wel realiseren dat die is geschreven door raadsfracties die als een van hun belangrijkste taken hebben, het controleren van het college. En dat een controlerende taak noodzakelijk is, blijkt wel uit bijvoorbeeld de Provincie, waar een Statenlid nu vervolgd wordt voor fraude en bedrog. Of zoiets ook in Zaanstad gebeurt, weet je pas als er goed wordt gecontroleerd en dat kan alleen maar als informatie volgens de regels wordt verstrekt of bereikbaar/beschikbaar is. En daar schort het in Zaanstad ook aan. Verder is de brief van de vier partijen eigenlijk een motie van wantrouwen tegen het college dat zich nog steeds gedraagt alsof het Zaanstad alleen bestuurt.

Er zijn nog meer kwalijke punten op het gebied van de informatieverstrekking. De fractie van Democratisch Zaanstad ontving, nadat men documenten die in officiële verslagen werden genoemd, via het archief probeerde op te vragen, op 8 februari jl. een brief met het dringende verzoek niet op eigen initiatief ambtenaren in het archief te benaderen.

Dat vind ik helemaal te gek voor woorden. Hieruit zou je kunnen concluderen dat de gemeente Zaanstad vindt dat het ambtenarenapparaat alleen voor het college werkt. En dat kan natuurlijk niet waar zijn als je het wettelijk bekijkt. De gemeenteraad moet als controleur van het college vanzelfsprekend over alle informatie kunnen beschikken die voor deze controlerende taak nodig is . Misschien moet de raad dit voorleggen aan de ombudsman of in ieder geval aan de Commissaris van de Koningin. Met grote projecten in het vooruitzicht, zoals het Hembrugterrein, de ontwikkeling van Zuidervaart en de voltooiing van Inverdan is een strikte controle zeer gewenst.

Anders komen we wellicht nog verder in de financiële problemen.

1 REACTIE TOT NU TOE
Houd mij op de hoogte van alle nieuwe reacties op dit artikel
Houd mij maximaal 1x per dag op de hoogte van nieuwe reacties op dit artikel
Bedankt voor je reactie
Je reactie wordt getoond zodra je op de bevestingslink hebt geklikt in de e-mail die wij je sturen.
Bedankt voor je reactie
De redactie is op de hoogte gebracht van de klacht.
Bedankt voor je reactie
Je reactie is nu te zien bij het artikel.
Bevestig je reactie

Help ons de kwaliteit van de reacties goed te houden; vul hieronder jouw gegevens in. Of log in als je een dichtbij.nl account hebt.

Facebook Twitter
Naam
E-mailadres Je e-mailadres wordt niet op de site getoond.
input type="checkbox" id="chkAgreeCommentConditions" />Ik ga akkoord met de algemene voorwaarden

Je reactie wordt getoond zodra je op de bevestigingslink hebt geklikt in de e-mail die wij je sturen.

Login op dichtbij.nl

Vul hieronder je gebruikersnaam en wachtwoord in om in te loggen op dichtbij.nl Of maak een profiel aan en plaats voortaan moeiteloos je berichten

Gebruikersnaam
Wachtwoord Wachtwoord vergeten? Klik hier.

Dit is niet ok

Deze functionaliteit is alleen beschikbaar als je ingelogd bent en je een geldig e-mailadres hebt ingevuld en deze bevestigd hebt. Inloggen kan hiernaast, of:

  • klik hier om een e-mailadres aan je profiel toe te voegen of om een nieuwe bevestigings e-mail aan te vragen.
  • klik hier om je te registreren
Meer artikelen
Plaats een nieuwsbericht
Facebook
Heb je nog geen account? Registreer
Wachtwoord vergeten? Klik hier
Agenda

Meer agenda

Registreer je nu voor de nieuwsbrief

en blijf op de hoogte van het nieuws uit jouw regio
Registreer je nu voor de nieuwsbrief
en blijf op de hoogte van het nieuws uit jouw regio.
Dichtbij X
  • Wekelijks

    Ontvang elke vrijdag het nieuwsoverzicht van jouw regio
  • Dagelijks

    Elke dag het laatste nieuws uit jouw regio
  • Nieuws alert

    Direct op de hoogte van grote gebeurtenissen in jouw regio