IJsclub Monnickendam 125 jaar

Het bestuur en de leden van ijsvereniging Olympia waren verrast toen lid Martin Verbeek tijdens de jaarvergadering 2011 meedeelde dat volgens een krantenartikel dat hij had opgespoord ( Het Algemeen Handelsblad van 22 januari 1912) de ijsvereniging al op 22 januari 1877 was opgericht. Dat was weer een paar jaar eerder dan het tot nu toe bekende oprichtingsjaar van 1890.

Na controle door het bestuur bleek het krantenartikel waarheidsgetrouw te zijn en bestaat de club dit jaar 125 jaar. Het klinkt misschien menigeen vreemd in de oren maar de club is in eerste instantie opgericht om de straatarme bevolking van Monnickendam door de winter te helpen.

Als de Gouwzee was dichtgevroren kon er niet worden gevist en was er geen inkomen voor de vissers, maar ook niet voor de mensen die in de visrokerijen en inleggerijen werkten. Grote armoede was het gevolg en door de slechte huisvesting en het voedselgebrek stierven er elke winter tientallen mensen. Als baanveger, schaatsenonderbinder, kruier of hulpje op een ijszeilboot waren de mensen in staat enig inkomen te verwerven bij de gegoede burgerij die uit Amsterdam naar de Gouwzee trok om daar een dagje te verpozen op het ijs.

Midden in de haven was een heus ijspaleis gebouwd waarin de ´´Radjah van Lombok´ vastgeklonken in dikke kettingen huisde. Natuurlijk was het niet de radjah maar een bekende Monnickendammer die zwartgemaakt met roet en met een verentooi op het hoofd woeste kreten slaakte en aan de kettingen trok. De kinderen huilden dikke tranen en de vrouwen trokken wit weg van schrik.

Op het ijs in de haven kon men spelletjes doen, rijden met de gierslee en er was zelfs een dansvloer waar op de muziek van het fanfarekorps uit Broek en waterland gedanst kon worden. Daar werd druk gebruik van gemaakt tot de instrumenten van de muzikanten bevroren en men noodgedwongen met de juziek moest stoppen. De winter van 1963 staat ons beter voor geest. Al in december 1963 begon het te vriezen tot in maart 1964. In de Gouwzee lag 40 cm dik ijs. Lange rijen auto´s reden het ijs op om naar Marken en Volendam over de Gouwzee te rijden.

Fakkeloptochten bij avond werden gehouden waardoor een feeërieke sfeer ontstond door de lange rijen van dansende lichtjes over het ijs. Schaatswedstrijden, autoraces, een Marker bruiloft op het ijs, het hield niet op. Het was zo druk dat de radio omriep niet naar Monnickendam te rijden omdat er geen doorkomen meer aan was. Koningin Juliana en de prinsessen kwamen ook schaatsen en ijszeilen op de Gouwzee, vergezeld van de nodige hofdames. De winter duurde zo lang, en was zo steenkoud dat de toenmalige secretaris van onze vereniging toen de dooi inviel, in zijn notulenboek verzuchtte; Godzijdank is deze winter voorbij. We kunnen niet meer.

Onze 125 jarige vereniging is nog steeds springlevend. Meer dan 450 gezinnen zijn lid van onze club en een groot aantal vrijwilligers staat altijd klaar om de zaken voor elkaar te maken. Zoals het ophalen van oud-papier om de clubkas te spekken of om zoals vorig jaar een toertocht over de Gouwzee mogelijk te maken, waar duizenden mensen opaf kwamen. Ook jeugdactiviteiten en deelname aan de Waterlandtocht staan op het programma. Nu, in het digitale tijdperk heeft de club een website waar u veel wetenswaardigheden en info kunt lezen. www.ijsclubmonnickendam.nl.

Dit artikel is voor het laatst aangepast op: 31 januari 2012