PURMEREND -
Bij het nakijken van de tentamens maatschappijleer kwam ik steeds het woord putjesschepper tegen. Het ging over status en de maatschappelijke ladder en het wordt door leerlingen nog steeds gebruikt als voorbeeld voor iemand die onderaan de ladder staat. Apart woord, bestaan ze nog wel die putjesscheppers?
De negatieve klank komt nog uit de tijd dat er geen riool was en de beerputten met de hand geleegd moesten worden. Tegenwoordig gaan onze uitwerpselen door een rioolpijp. Alleen de putten voor regenwater hebben nog een bezinkput onderin waar zand, bladeren en andere troep bezinken. Die worden leeggehaald met een grote vrachtwagen met een vacuümpomp door mannen in oranje jassen, putjeszuigers. Echt zwaar of smerig ziet dat er niet uit, en met zo'n vrachtwagen en zwaailichten heb je altijd bekijks van jongetjes.
Als het goed is weten mijn leerlingen nu dat het niet meer zo is dat je nooit een kwartje wordt als je voor een dubbeltje geboren bent. Vroeger traden kinderen meestal in de voetsporen van hun ouders en had je arbeiders en notabelen. Dat bleef in de familie omdat de een zijn kinderen door kon laten leren en de ander zijn kinderen vanaf 12 jaar naar het werk moest sturen. Door beter onderwijs, betaalbaar onderwijs en leerplicht tot je 18e krijgt iedereen in ieder geval de kans om zijn talenten te ontdekken en te ontwikkelen. Het is vervolgens aan jezelf om er wat mee te doen.
Je status heeft met geld te maken, je moet er wel een beetje netjes aan gekomen zijn. En met je werk dus. Hoewel ik de indeling niet altijd logisch vind. Politiemensen doen bijvoorbeeld ontzettend belangrijk werk voor relatief weinig geld. Iedereen heeft er een mening over en de politiek stuurt ze van hot naar her (voetbalrellen en caviapolitie). Maar hun vak staat niet heel hoog in aanzien. Net als in de zorg en onderwijs. Daar gaat een stropdas en verplicht U zeggen echt niks aan veranderen. Grappig is ook te zien hoe 'eigen baas' juist hoog gewaardeerd wordt. Uit de armoedemonitor blijkt dat de helft van de armen ZZP'er is. Toch zetten vooral mijn Volendammer leerlingen 'eigen baas' hoog op de ladder. Het is niet voor iedereen een succesverhaal, ze zien overal in het dorp de busjes stil staan.
Voor alle jongeren die nu voor belangrijke keuzes staan twee tips. Luister niet naar ouders en leraren die dreigend tegen je zeggen dat je nog eens als putjesschepper gaat eindigen. Dat zeiden ze ook tegen Einstein en Bill Gates. Daarbij, het beroep bestaat niet eens meer. Kies een beroep niet om status en inkomen, die zijn maar relatief. Volg je hart en kies een loopbaan waar je hart sneller van gaat kloppen. Ook als dat iets met putjes, vrachtwagens en scheppen is. Of met een uniform. Of in de schone kunsten. Alleen dan zal je werken met passie en ga je het volhouden tot je 67e.
Jos Lutz
joslutz66@gmail.com