Pingpongballen tijdens Kaap op fort Ruigenhoek

Zwevende pingpongballen in een bunker, magnetische voeten in een kruitkamer en bankjes van boomstammen waarop glazen bollen de veranderende stand van de zon laten zien aan de hand van schroeiplekjes: op bepaalde tijdstippen brandt de zon via het glas een klein gaatje in de boomstronk en na verloop van tijd ontstaat er dan een patroon door de draairichting van de zon. Dat alles wordt omringd door natuurgebied en een slotgracht waarin jonge zwaantjes zwemmen.

Kaap wordt georganiseerd door stichting Storm, die ook achter jeugdtheaterfestival Tweetakt zit. Voor Kaap wordt dezelfde formule gebruikt, zo vertelt directeur Petra Blok. "We selecteren kunstenaars die in hun oeuvre elementen hebben die mensen, kinderen en jongeren van alle leeftijden aanspreken. Iedereen moet er iets uit kunnen halen. Vergelijkbare keuzes maken we bij Tweetakt. Speels en feestelijk zijn woorden die we veel gebruiken om de kunstwerken te omschrijven."

Verschillende overeenkomsten met jeugdtheater dus, maar verschillen zijn er ook. Blok: "In theaters is het inmiddels vrij gewoon geworden dat voorstellingen speciaal voor kinderen worden ontwikkeld. Bij kunst komt dat niet zo veel voor. Hier bij Kaap wordt het van begin tot eind ontwikkeld, het is echt gericht op kinderen. Maar het is absoluut niet alleen voor kinderen. We hebben speciaal kunstenaars gevraagd die met hun werkwijze dichtbij zichzelf blijven, die van zichzelf al een verrassende, speelse of vrolijke noot in hun werk hebben." De doelgroep die op Kaap afkomt is dan ook zeer divers. Blok: "Het zijn niet alleen maar kunstliefhebbers, er is hier ook genoeg te doen." Zo komen er een midgetgolfbaan, ontworpen door Maze de Boer, en een skelterbaan, speciaal gebouwd voor Kaap. Er is natuurlijk natuur en bij veel kunstwerken is er wat te doen voor bezoekers zelf, zoals in het laboratorium, waar kinderen de proefjes die in een film vertoond worden zelf kunnen nadoen.

Kaap begon in 2004 als pilot onder de naam De Kleine Biënnale in fort 't Hemeltje in Houten. Als het zou aanslaan bij het publiek, zou het tweejaarlijks uitgevoerd worden. Sinds 2008 is het een evenement dat jaarlijks op fort Ruigenhoek plaatsvindt, in Groenekan. Het thema van Kaap dit jaar is kinderen, kunst en wetenschap.

Programmamedewerker Gouke Hilte legt uit: "Kunstenaars, wetenschappers en kinderen kijken op een bepaalde manier naar de wereld, anders dan andere mensen dat doen. We willen bij Kaap ontdekken hoe ze de wereld indelen. Kunstenaar Frank Koolen heeft dit jaar de andere kunstenaars geselecteerd. Hij heeft een film gemaakt waarin allemaal experimenten uitgevoerd worden. Ik mag er nog niet te veel van verklappen, maar probeer maar eens een ei in een fles te krijgen. In een bijbehorend laboratorium kunnen kinderen de experimenten uit de film naspelen. Het is eigenlijk een soort kunstpretpark."

Een rondleiding over het terrein van het fort, waar kunstenaars, medewerkers en vrijwilligers nog druk bezig zijn met opbouwen, laat nog meer verrassende dingen zien. Zoals een installatie van Wim T. Schippers die pas zichtbaar wordt aan het eind van een lange donkere gang, of de behekste houten machine van de Koreaanse kunstenares Min Oh. Om samen te beleven: de geluidsinstallatie van de Utrechtse kunstenaar Jochem van Grieken.

Kaap vindt plaats op elke zaterdag en zondag, van zondag 27 mei t/m zondag 8 juli, en op Pinkstermaandag 28 mei. Openingstijden: 11.00-18.00 uur. Entree: tot 4 jaar gratis, van 4 tot 18 jaar 3 euro, vanaf 18 jaar 6 euro. Op de zondagen zijn er rondleidingen. Adres: Ruigenhoeksedijk 125, Groenekan. Meer informatie:

www.kaapweb.nl