Hengelo discussieert over een nieuwe Detailhandelsvisie. Belanghebbenden en ondernemers mogen hun mening geven. Vorige week boog de gemeenteraad zich over de problemen en die zijn niet gering. Er is leegstand, de huren zijn onbetaalbaar voor starters, de Drienerstraat sterft af, de straten achter het Rabotheater ogen steeds meer als een no go area. Bij de Wetstraat worden panden opgetrokken zonder waarneembare regie. Voor het parkeren in Hengelo moet flink worden betaald. Een groot probleem is ook dat Hengelo in handen is gevallen van projectontwikkelaars. Hierdoor heeft de gemeente geen invloed meer op het winkelaanbod en de branchering. Het resultaat is een eenzijdig aanbod door landelijke winkelketens dat voor niemand aanlokkelijk is. 

Toch is niet alles kommer en kwel in Hengelo. Bij industrieterrein Westermaat staat dagelijks een file van koopgrage klanten die zich spoeden naar grootwinkelbedrijven als Ikea, de Mediamarkt en vele anderen. Het Plein is succesvol. Binnenkort wordt het uitgebreid met 23.000 vierkante meter. Ook kleinere bedrijven mogen zich er nu vestigen. De vier grote winkelcentra in wijk en buurt draaien ook goed. De leegstand daar is niet opvallend groot. Drie van die winkelcentra zijn de afgelopen jaren gerealiseerd, Groot Driene, Slangenbeek en Hengelose Es. En het complex in de Hasseler Es is recentelijk compleet vernieuwd. Voeg daarbij het succesvolle Westermaat Plein en het probleem van Hengelo is geschetst: de koopkracht is verschoven van de binnenstad naar de buitengebieden. Gemeentebestuurders moeten hierover niet klagen. Het probleem is hun eigen creatie. Wel zouden ze niet moeten wegkijken maar het onder ogen durven zien. want het is tijd om de mouwen op te rollen en aan de slag te gaan met oplossingen.

Dit gaat echter niet gebeuren, zo lijkt het.  Dat gaat echter niet gebeuren, zo lijkt het. De nieuwe Detailhandelsvisie brengt weinig handvatten voor nieuw beleid. In de nota wordt van alles beschreven en gedefinieerd, een adequate probleeminventarisatie ontbreekt echter.  Hier wreekt zich het feit dat talrijke onderzoeksinstanties die bijdroegen aan de Detailhandelsvisie niet gewend zijn om kritisch te zijn. Liever praatten ze de stadsbestuurders naar de mond. Dat levert meer omzet op en daarmee inkomen, dan een kritische analyse.

De nieuwe Detailhandelsvisie is als oud papier geboren.

Loop een uurtje door de stad, bezoek de buitengebieden en je ziet direct dat het anders moet. De binnenstad van Hengelo opnieuw moet worden uitgevonden. Het heeft geen zin om te gaan concurreren met het Plein of de winkelcentra. Die slag is al verloren en de nieuwe voorzieningen zijn niet meer weg te denken. De binnenstad zal op zoek moeten naar een andere identiteit. Een specialiteit waarmee de stad zich gaat onderscheiden van de buitengebieden.

Sterk punt van Hengelo is de aanwezigheid van kwalitatief sterke winkels op het gebied van de mode. Denk aan kleding, schoenen, parfumerie, sierraden. Al jaren pleiten de ondernemers om deze sterke kant van de binnenstad te profileren en uit te breiden. Tot dusver zonder resultaat. Belangrijk is dat deze ondernemers iets kunnen wat het grootwinkelbedrijf niet kan, namelijk het bieden van kwaliteit en maatwerk. De politiek in Hengelo roept graag “Hengelo Modestad”, maar heeft nagelaten om voorwaarden te scheppen en dit profiel uit te buiten. Dat moet anders en het kan anders, want de basis ligt er al!

Er is nog veel meer dat de gemeente kan doen om de stad uit het slob te trekken. Het doel moet zijn een binnenstad te scheppen met verscheidenheid, wonen en werken, groot– en kleinschalige winkels en een ruim cultureel getint aanbod, zodat een winkelhart ontstaat dat spannend is, onvoorspelbaar en dat iedere week weer andere verrassingen in petto heeft.

Essentieel is dat de gemeente de regie op de ontwikkeling van de stad terugpakt. In tijden van voorspoed kan de markt het werk doen, nu niet meer. Mijn voorstel is dat Hengelo Ontwikkelmaatschappij “De Binnenstad” op poten gaat zetten. Dit zal een private onderneming zijn waarvan de aandelen berusten bij de gemeente, plaatselijke ondernemers en burgers. De gemeente maakt deelname door kapitaalverschaffers aantrekkelijk door een rentegarantie en winstdelingsregeling. Het doel is om winkelruimte op gunstige voorwaarden te gaan verhuren aan ondernemingen waar de binnenstad baat bij heeft. Dit kunnen grootwinkelbedrijven zijn, maar denk ook aan creatieve geesten die iets nieuws willen starten. Jonge ontwerpers op modegebied, kunstenaars, designwinkels, galeries, winkels in tweedehands goederen van hoge kwaliteit, antiquairs en antiquariaten, doelgroep winkels op modegebied, reclamemakers, enzovoorts. Het aantal mogelijkheden is eindeloos. Er is geen geld voor beschikbaar? Jammer inderdaad dat vele miljoenen afkomstig van verkoop van energiebedrijf Essent in het begrotingstekort zijn weggezonken. Het was een mooi startkapitaal geweest. Maar het uitgangspunt is dat de Ontwikkelmaatschappij zich zelf bedruipt met hulp van de gemeente in de vorm van garanties. Er kan op dit moment tegen scherpe prijzen worden ingekocht. Laat de gemeente startklaar zijn op het moment dat de economie weer aantrekt. En oh ja, winkelketens mogen gerust blijven. Als ze maar niet de enige zijn!

Wiert Wiertsema

Dit artikel is voor het laatst aangepast op: 20 december 2011