kies plaats
zoek
De informatie op deze pagina wordt u aangeboden in samenwerking met

Aanloop naar de bevrijding: Brabant in oorlogstijd

Boom met inscriptie aan het Klein Aderven
1 / 2
zoom out
Zaterdag 27 oktober vieren Tilburg en omgeving 68 jaar vrijheid. In de aanloop naar deze bevrijdingsdag publiceren we iedere dag een aflevering van deze tijdelijke rubriek.

Aflevering 1: De gebroeders Schut

Ik moet mijn verhaal beginnen met te vertellen over de eerste vriend van mijn dochter. Ze waren pas 16 toen ze “verkering” kregen. De relatie heeft zeven jaar geduurd. Ik beschouwde hem als een eigen kind en vond het dan ook verschrikkelijk toen er een eind aan deze vriendschap kwam. Deze jongen, Bas van Riel heet hij, is een zoon van Henk van Riel en Lies van Oirschot. Ik kon en kan goed met deze mensen opschieten. Natuurlijk heb je het wel eens over je jeugd.

Zo kwam ik te weten dat Lies, dochter van Karel van Oirschot en Sientje van Krieken, vroeger op Balsvoort heeft gewoond. Dit is een gebied aan de rand van de Kampina. Op Balsvoort stonden vroeger vijf kleine boerderijtjes. Men had daar geen gas, geen water en geen licht. Het was een zwaar leven. De kinderen van Oirschot moesten iedere dag negen kilometer fietsen om in Oisterwijk naar school te gaan en weer negen kilometer terug.

In de winter, wanneer het erg koud en glad was of de sneeuw in bergen de weg blokkeerde, bleven ze gewoon enkele weken thuis. Je kunt je dat  nu niet meer voorstellen. Natuurmonumenten die de boerderijen verpachtte, Karel van Oirschot betaalde daar indertijd f500,- per jaar voor,  ging over tot sloop. Omdat Henk van Riel koeien op de Kampina had lopen, had hij een vergunning om met zijn terreinwagen daar te mogen rijden. Zij hebben mij wel eens meegenomen naar de plek waar Lies vroeger woonde. De plek van haar jeugd.

Er is van bewoning aldaar niets meer te zien, behalve een paar boompjes die bij hen aan de zijkant van het huis stonden. Sientje en Karel van Oirschot- van Krieken, de ouders van Lies, zijn op het moment dat Balsvoort terug is gegeven aan de natuur, verhuisd naar Oisterwijk naar de boerderij schuin tegenover de Kerkhovense molen.

Sientje en Karel wisten niet wat ze meemaakten toen ze maar aan een kraantje hoefden te draaien voor water en maar een knopje hoefden om te draaien en ze hadden licht! Wat een luxe. (Het toeval wil dat de Kerkhovense molen vroeger van de vader van Henk van Riel was, maar dat heeft verder niets met dit verhaal te maken.)

Nu mijn verhaal over Hein en Bernard Schut. Ik loop drie keer in de week lange wandeltochten in de Oisterwijkse bossen. De veertienvennen-route is een van mijn favoriete routes. Ik loop hem altijd in tegengestelde richting omdat ik dan het grootste deel heb gehad als ik bij Venkraai koffie ga drinken. Dat is maar goed ook anders was mij nooit de inscriptie op de eik langs het Klein Aderven opgevallen. Op deze boom staan twee initialen, een kruis en okt.44.

Steeds als ik er langs liep wilde ik de geschiedenis hiervan weten. Op een zeker moment heb ik er een foto van gemaakt en opgestuurd naar Boswachter Frans Kapteijns. Frans vertelde mij dat hier de gebroeders Schut zijn vermoord. Zij woonden op Balsvoort en verder wist hij er ook niet veel meer over te vertellen. Toen ik dat wist gingen er bij mij een paar bellen rinkelen. “Hé, wacht eens even “Balsvoort” daar heeft Lies van Riel vroeger toch gewoond?”

Ik heb Lies van Riel-van Oirschot opgebeld om haar te vragen of  zij mij er iets over kon vertellen. Zij kende inderdaad het verhaal over de gebroeders Schut. Zij wist dat deze jongens door de Duitsers waren vermoord, maar niet waar dit was gebeurd. Toen dacht ik nog bij die boom aan het Klein Aderven. Daar staan de initialen HS en GS op. De gebroeders Schut, dacht ik. Lies en Henk van Riel komen beiden uit een grote, maar vooral hechte familie. Zoals dat gaat vertel je op een familiebijeenkomst wat je zo meemaakt. “Weet je wie mij gebeld heeft? Loes Westgeest! Zij wilde iets weten over de familie Schut”.

De zus van Lies, Clasien van der Louw-van Oirschot, kent Noud Smits. Noud is voorzitter van de heemkundekring “De Kleine Meijerij” en hij stuurde mij de geschiedenis van de gebroeders Schut. Bij de boom aan het Klein Aderven zijn Hein Schut en Gijs Schellen (een onderduiker) gefusilleerd. Toen Hein en Bernard Schut (Gijs Schellen was al eerder gevangen genomen) waren opgepakt is Bernard, nadat hij voorwendde dat hij moest plassen, op de vlucht geslagen. Op de hoek, ongeveer 100 meter van “Boerderij Balsvoort” in de richting van Oisterwijk, is Bernard op 6 oktober 1944 dood geschoten. Zijn lichaam is in een schuttersput gegooid en na de oorlog onder een hoop gebladerte gevonden.

Later ben ik Dré van Hal tegengekomen bij een excursie van de KBO-Berkel-Enschot. Hoe het komt weet ik niet, maar ik begon hem te vertellen over de gebroeders Schut. Ook nu gebeurde er weer iets bijzonders. Dré woonde in zijn jeugd op de Roond. Dit ligt aan de andere kant van de Kampina. Aan de kant van Boxtel. Ik vertelde mijn verhaal en hij zei dat Sientje van Krieken, voordat zij getrouwd was, ook op de Roond woonde.

Karel van Oirschot woonde iets verderop op het Loo. Sientje was het buurmeisje van de vader van Dré, Dries van Hal. Sientje en Karel zijn toen zij trouwden in een boerderijtje gaan wonen in het buitengebied van Haaren aan de kant van Esch. Daar zijn hun kinderen nog geboren. De vader van Dré heeft tijdens de oorlog in het verzet gezeten en staat vermeld op het oorlogsmonumentje aan de rand van de Kampina. Dit monumentje is daar in 2003 geplaatst.

Nadat ik dit allemaal wist ben ik met de fiets al deze plekken nog eens gaan bezoeken. Op Balsvoort hangt een serene rust. Het klinkt misschien gek maar ik voel dat daar het een en ander is gebeurd. Daarna fietste ik naar het monumentje op het Loo bij de Roond.

Loes Westgeest

Morgen vertel ik verder...






3 REACTIES TOT NU TOE
Houd mij op de hoogte van alle nieuwe reacties op dit artikel
Houd mij maximaal 1x per dag op de hoogte van nieuwe reacties op dit artikel
Bedankt voor je reactie
Je reactie wordt getoond zodra je op de bevestingslink hebt geklikt in de e-mail die wij je sturen.
Bedankt voor je reactie
De redactie is op de hoogte gebracht van de klacht.
Bedankt voor je reactie
Je reactie is nu te zien bij het artikel.
Bevestig je reactie

Help ons de kwaliteit van de reacties goed te houden; vul hieronder jouw gegevens in. Of log in als je een dichtbij.nl account hebt.

Facebook Twitter
Naam
E-mailadres Je e-mailadres wordt niet op de site getoond.
Ik ga akkoord met de algemene voorwaarden

Je reactie wordt getoond zodra je op de bevestigingslink hebt geklikt in de e-mail die wij je sturen.

Login op dichtbij.nl

Vul hieronder je gebruikersnaam en wachtwoord in om in te loggen op dichtbij.nl Of maak een profiel aan en plaats voortaan moeiteloos je berichten

Gebruikersnaam
Wachtwoord Wachtwoord vergeten? Klik hier.

Dit is niet ok

Deze functionaliteit is alleen beschikbaar als je ingelogd bent en je een geldig e-mailadres hebt ingevuld en deze bevestigd hebt. Inloggen kan hiernaast, of:

  • klik hier om een e-mailadres aan je profiel toe te voegen of om een nieuwe bevestigings e-mail aan te vragen.
  • klik hier om je te registreren
Meer artikelen
Plaats een nieuwsbericht
Facebook
Heb je nog geen account? Registreer
Wachtwoord vergeten? Klik hier
Agenda

Meer agenda

Een site van Telegraaf Media Nederland