De informatie op deze pagina wordt u aangeboden in samenwerking met

Hilversum als toonbeeld van architectuur

(Foto: Paul Smit)
1 / 1
zoom out

HILVERSUM - Over het algemeen zijn kantoorgebouwen saai en lelijk. Nu er zoveel kantoren te huur staan valt dat extra op. Gelukkig zijn er ook uitzonderingen. Hilversum mag zich gelukkig prijzen met een heel bijzonder kantoorgebouw dat gelegen is aan de Naarderweg 16. Je kunt het niet missen als je Hilversum vanaf Bussum binnenkomt. Het staat aan de rechterkant schuin tegenover het terrein en de gebouwen van de Wereldomroep.

Hilversum is meer dan een omroepstad alleen. De stad heeft ook naam gemaakt door zijn architectuur. Dat heeft Hilversum te danken aan de stedenbouwkundige Willem Marinus Dudok die in feite niet opgeleid was tot architect maar wiens ontwerpen over de hele wereld beroemd zijn geworden. Het is ondoenlijk om al zijn bouwwerken hier te noemen want het zijn er meer dan 75. Maar het meest bekend is toch wel het raadhuis van Hilversum.

Beeldbepalende gebouwen
Een ander opvallend gebouw is de AVRO studio, in 1936 ontworpen door de architecten B. Merkelbach en Ch.F. Karsten en terecht een Rijks Monument. Bijzonder spijtig is dat het oude station van Hilversum werd gesloopt en plaats heeft moeten maken voor nieuwbouw. Dat je van een noodzakelijk gebouw ook iets moois kunt maken bewees in 1967 de architect Jo Vegter. Hij is de ontwerper van het kantongerecht aan de ’s Gravelandseweg dat inmiddels leeg staat wegens de herindeling van de gerechten.

Aan de overkant van het kantongerecht staat het kolossale AKN gebouw van de befaamde Rotterdamse architect Jan Hoogstad. Amper drie jaar na de oplevering werd een ander architectenbureau ingeschakeld om het gebouw een “media uitstaling” te geven. Over smaak valt niet te twisten maar de meeste Hilversummers vinden het AKN gebouw lelijk en niet passen in de villawijk van hun stad. De toekomst is onzeker als op 1 januari 2014 de samenwerking tussen AVRO, KRO en NCRV ophoudt te bestaan.

Naarderweg 16
Vlak voor de eeuwwisseling verrees het pand aan Naarderweg 16 waar de rest van dit artikel over gaat. Een grotere tegenstelling met het gebouw van de overburen, de Wereldomroep, is bijna ondenkbaar. Dat pand wordt nu gerenoveerd en is door onze minister op de monumentenlijst geplaatst. De motivatie om het tot monument te bombarderen heeft te maken met de historische waarde maar zeker niet met het oogstrelend ontwerp. Ik zou het hebben afgebroken.

Wie de Naarderweg 16 voor het eerst bekijkt krijgt een déjà vu. Waar hebben we deze niet alledaagse bouwstijl meer gezien? Ik noem je twee wereldberoemde kantoorgebouwen: het hoofdkantoor van de ING in Amsterdam Zuidoost en het hoofdkantoor van de Gasunie in Groningen. Designers, fotografen en kunstenaars zijn er verzot op. Het gebouw van de Gasunie werd door het publiek uitgeroepen tot het mooiste gebouw van Nederland. Dagelijks wordt de directie van de Gasunie bestookt met aanvragen voor een rondleiding. De belangstelling is zo groot dat men besloten heeft jaarlijks een open dag te organiseren.

Albers en van Huut
Max van Huut en Ton Albers (overleden in 1999) van het gelijknamige bureau zijn de architecten. Hun filosofie valt enigszins te vergelijken met die van de Catalaanse architect Antoni Gaudí, de grondlegger van de organische architectuur. Waar andere architecten zich beperken tot het basisontwerp van een gebouw, gaan Albers en Van Huut verder. Ze ontwerpen de totale infrastructuur en indien mogelijk inclusief de omgeving waar het gebouw wordt geplaatst.

Een van de uitgangspunten van organische architectuur is dat de functie de vorm bepaalt. Bij Albers en Van Huut komen we geen standaard blokkendozen tegen bestaande uit beton, glas en staal waarvan er zovele zijn gebouwd en door de crisis nu leegstaan. Je kunt er weinig mee. De enige optie is afbreken. Maar van de kantoorpanden die Albers en Van Huut ontworpen hebben zou je met een kleine aanpassing fantastische woningen kunnen maken.

Eenheid met de natuur
De kantoorpanden kenmerken zich door het gebruik van rode Hollandse bakstenen, kleine ramen die open kunnen omdat er niets boven de frisse buitenlucht gaat, en zo min mogelijk hoekige vormen. De eenheid met de natuur staat centraal. Op de daken planten de architecten Sedum. Dat zijn ijzersterke vetplantjes, die welhaast op een kale baksteen overleven en gemakkelijk zes weken zonder water kunnen. Dan kleuren ze mooi rood. Bij regen verschiet het dak van kleur, dan wordt het weer groen. Sedum is een lichte dakbedekking en heeft een hoge isolerende werking.

Bij de entree en het trappenhuis is veel glas toegepast om zoveel mogelijk daglicht toe te laten. Deze eigenschappen vinden we ook terug bij het gebouw aan de Naarderweg 16 dat met opzet staat in een bosrijke omgeving.

Rudolf Steiner
De filosofie van Albers en Van Huut heeft raakvlakken met het antroposofische gedachtengoed van Rudolf Steiner. Of dat opzettelijk is weet ik niet maar ik meen me te herinneren dat de opdrachtgever van het NMB hoofdkantoor nu ING, een fervente aanhanger van Rudolf Steiner was. In ieder geval bedenken de architecten niet alleen mooie gebouwen maar besteden ze ook veel zorg aan de inrichting en het kleurgebruik. De uitgaansgedachte is dat werknemers/gebruikers een comfortabele en sfeervolle werkplek wordt geboden die in weinig onderdoet voor de gemoedelijkheid, sfeer en veiligheid van de eigen woning. Het moet een genot zijn om elke dag naar je werk te gaan.

De Naarderweg 16 is een afspiegeling in pocketformaat van de grote kantoren van de ING en GASUNIE en één van de kleinste kantoorgebouwen door deze beroemde architecten ontworpen. Bij het ontwerp van de Naarderweg 16 werd gedacht aan de grote uitbreidingsplannen van het Mediapark. Dit gebouw zou dan beeldbepalend zijn. Die functie is echter toebedeeld aan het later gebouwde museum voor Beeld en geluid. De Naarderweg 16 staat nu eenzaam mooi te zijn en is gedeeltelijk te huur.

United Broadcast Facilities
UBF was één van de eerste huurders maar startte haar activiteiten eerst met een paar man in Weesp. Het bedrijf groeide als de spreekwoordelijke kool. De Weesper politiek heeft nooit iets begrepen van omroepland. Men riep dat Weesp een mediastad moest worden maar gelijktijdig werd elk initiatief in die richting tegengewerkt. UBF verhuisde eind jaren negentig uit Weesp naar het prachtige pand op de Naarderweg 16. Met vlaggen bij de ingang en het logo groot op de voorgevel, was het voor iedereen duidelijk waar UBF gevestigd was. De luxe uitstraling deed vermoeden dat UBF in betrekkelijk korte tijd heel veel geld had verdiend. Bij navraag blijkt het pand niet in opdracht voor UBF gebouwd te zijn. De bouwkosten waren volgens de woordvoerder van het architectenbureau niet exorbitant maar marktconform. 

UBF heet nu kortweg United en is verhuisd naar het muziekpaviljoen op het Mediapark. Ik heb veel moeite gedaan om de reden te achterhalen maar het lukte niet een woordvoerder van United te pakken te krijgen. Mogelijk heeft de verhuizing te maken met de fusie die United is aangegaan met het Franse mediabedrijf Euro Media Télévision. UBF is daardoor waarschijnlijk uit haar luxe jasje gegroeid. Dat kun je positief opvatten door te stellen dat de inspirerende werkomgeving aan de Naarderweg 16 tot gevolg had dat het United voor de wind gaat. Dit moet nieuwe huurders zeker aanspreken. TéVé Holland, de makers van het Zesde Zintuig, zitten nog wel in het pand.

De toekomst van het gebouw
Makelaar Bas Bakker van Castanea Bedrijfsmakelaars, die de verhuur in zijn portefeuille heeft, ziet de toekomst niet somber in. “Het is een heel bijzonder gebouw waarin creatieve mensen zich thuis zullen voelen. Voor zo’n mooie locatie is zelfs in moeilijke tijden een gegadigde te vinden. Ook deelverhuur vanaf 150 m2 is mogelijk.” Bas Bakker bestrijdt mijn visie dat het binnenkort gedaan is met Hilversum als mediastad en de leegloop naar Amsterdam weldra in gang wordt gezet.

Mijn sombere voorspellingen over de mediastad hoeven echter geen invloed te hebben op het vinden van huurders voor de Naarderweg 16. Wanneer nog wat meer de nadruk zou worden gelegd op het feit dat dit pand ontworpen is door Albers en Van Huut, de architecten van het hoofdkantoor van de Gasunie, dan zullen er zeker (startende)ondernemers te vinden zijn die hier willen werken en er trots hun zakenrelaties ontvangen.

Meer foto’s kun je vinden door de klikken op deze link.


Dit artikel is voor het laatst aangepast op: 31 mei 2013


Plaats je eigen woonnieuws
Facebook
Heb je nog geen account? Registreer
Wachtwoord vergeten? Klik hier
Agenda

meer agenda »

Registreer je nu voor de nieuwsbrief

en blijf op de hoogte van het nieuws uit jouw regio
Registreer je nu voor de nieuwsbrief
en blijf op de hoogte van het nieuws uit jouw regio.
Dichtbij X
  • Wekelijks

    Ontvang elke vrijdag het nieuwsoverzicht van jouw regio
  • Dagelijks

    Elke dag het laatste nieuws uit jouw regio
  • Nieuws alert

    Direct op de hoogte van grote gebeurtenissen in jouw regio