Per 1 januari 2012 stopt de geboren Amsterdammer met lesgeven op basisschool De Tweewegen in Wieringerwaard. De laatste schooldag is achter de rug. Woensdag 21 december vierde de bijna oud-onderwijzer Kerst met groep 8. Ton van der Winden: "Het officiële afscheid was een week eerder. Het was prettig om daarna nog een paar dagen op school rond te lopen en wat klusjes te doen. Was het einde niet zo abrupt." Natuurlijk pakte Ton - die een tweede carrière in de muziek heeft - die dag ook de gitaar en zong bij de vuren die ter verhoging van de kerstsfeer op het schoolplein brandden.

Dat was de laatste dag, maar hoe verging het de piepjonge leerkracht in 1970? "In die tijd waren mannelijke leerkrachten best schaars. Ik kon bij drie scholen aan de slag. Ik weet nog goed dat ik op De Sluis een proefles gaf en dat de wethouder achter in de klas zat om te kijken of ik het goed deed. Ik moest eigenlijk het leger in, maar wilde dat niet. In Anna Paulowna kon gemeentesecretaris Henk van 't Kaar voor mij regelen dat ik na vier jaar werken op De Sluis niet meer het leger in hoefde. Dat gaf de doorslag."

Hoe viel de keuze op een loopbaan in het basisonderwijs? "Ik kende iemand die was begonnen als onderwijzer en op dat moment directeur bij Philips was. Zoiets had ik ook voor ogen. Eerst een paar jaar voor de klas en dan bedrijfseconomie studeren. Ik zag school als een tussenstation. Maar ik ben altijd gebleven. En met heel erg veel plezier. Ik ben wel een aantal jaar adjunct-directeur geweest op De Sluis, maar ik ben blij dat ik nooit directeur ben geworden. Als directeur moet je sleuren. Ik sta er liever tussen." Toch is de bestuurlijke inzet er ruimschoots geweest. Ton van der Winden nam jarenlang zitting in medezeggenschapsraden, de gemeenschappelijke medezeggenschapsraad en de gemeenteraad.

In die 41 jaren stond meester Ton in alle groepen, behalve bij de kleuters. Tot hij - toen hij geen eigen klas meer had en in een invalpool van Surplus werkte - ineens voor een kleutergroep in Schagen terecht kwam. "Ik hoorde een kleintje zeggen: 'Mam, we hebben nu een meester. Het is een opaatje!'" Een signaal dat het tijd werd om te stoppen, vond Ton. Hij geeft nog een ander voorbeeld: "Ik loop graag op sportschoenen. Had ik nieuwe Nikes, hoorde ik: 'Wat raar dat ze zulke coole schoenen aan zulke oude mensen verkopen!'" Hij vervolgt met een glimlach: "Je merkt gewoon dat de afstand steeds groter wordt. In de lerarenkamer bijvoorbeeld. Jonge docenten zitten met een smartphone naast hun broodtrommel, een beetje op zo'n ding te vegen. De oudere leraren zitten gezellig met elkaar te praten."

Henriette van der Winden, die zelf lerares was op basisschool De Meerpaal, vertelt over wat er nu anders is in het onderwijs: "Woensdagmiddag was vroeger echt vrij." Haar echtgenoot vult aan: "De druk in het onderwijs is sterk toegenomen. Scholen leggen de lat zelf ook heel hoog. Projecten, vakoverstijgend werken en met thema's aan de slag; het geeft heel veel werk. Door de bank genomen zijn kinderen niet veranderd. Er zijn er altijd een paar met gedragsproblemen. Vroeger en nu. Wat je wel merkt, is dat kinderen gewend zijn aan een snelle samenleving. Er is meer nodig om bij ze binnen te komen. Vroeger, als je goed kon vertellen, was dat bij wijze van spreken genoeg. Nu niet meer. Kinderen zijn gewend aan snelle impulsen. Dat is een groot verschil."

Het echtpaar heeft zelf geen kinderen. Henriette van der Winden: "We wilden ze wel, maar het is niet iedereen gegeven." De lerares en beeldend kunstenares heeft plannen voor een educatief project met haar man. Zij het beeld, hij de muziek. Er zijn nog meer toekomstplannen. "Eerst het stof laten neerdwarrelen. Dan wil ik graag meer werk maken van de promotie van mijn cd Connected die vorig jaar uit kwam. Kijk voor de liedjes op www.musictowin.nl," aldus gitarist en zanger Ton, die zo op dit voornemen alvast een voorschot neemt.