Stouthart & Hilber Notarissen; Wel of geen testament?

Versterferfrecht
Indien u geen testament maakt, dan bepaalt de wet hoe de vererving plaatsvindt. Wij noemen dat het “versterferfrecht”. Er zijn in het versterferfrecht vier groepen te onderscheiden, die achtereenvolgens als erfgenamen worden opgeroepen:
1. de niet van tafel en bed gescheiden echtgenoot of geregistreerde partner van de overledene tezamen met diens kinderen;
2. de ouders van de overledene met diens broers en zusters;
3. de grootouders van de erflater;
4. de overgrootouders van de erflater.

Plaatsvervulling
In al deze groepen treedt plaatsvervulling op. Dat wil zeggen dat wanneer iemand uit een groep reeds is overleden, dan treden diens nakomelingen in de plaats. Een voorbeeld: een overledene heeft geen echtgenote, geen kinderen en geen ouders meer in leven en is enig kind. Dan komen we in de derde groep terecht, ofwel de grootouders. Zijn deze nu ook niet meer in leven dan treedt er plaatsvervulling op in die groep en dat betekent dat de kinderen van de grootouders, ofwel de ooms en tantes van de overledene erven. En als ook die niet meer in leven zijn de kinderen van die overleden ooms en tantes, ofwel de neven en nichten van de overledene. Dit gaat overigens niet oneindig door. Men kan tot in de zesde graad erven en daarna vervalt de nalatenschap aan de Staat.

Ieder erft in een groep voor gelijke delen, behoudens ouders. Die erven altijd minimaal een kwart. De rest wordt dan verdeeld tussen de broers en zusters. Bij plaatsvervulling treden de plaatsvervullers gezamenlijk in de plaats van een vooroverleden erfgenaam en moeten het betreffende erfdeel dus met elkaar delen.

Samenwoners met kinderen
Voor de niet gehuwden of niet geregistreerd partners met kinderen is het dus zeer belangrijk een testament te maken. De kinderen zijn namelijk in dat geval de enig erfgenamen. De wetgever heeft bepaald dat deze groep een testament mag maken waarin is bepaald dat de legitieme van de kinderen pas opeisbaar wordt bij het overlijden van de langstlevende, mits zij ook een notarieel verleden samenlevingscontract hebben gesloten!

Gehuwden of geregistreerde partners met kinderen
Voor gehuwden of geregistreerde partners met kinderen heeft de wet nog een bijzondere regeling getroffen: de wettelijke verdeling. Dit houdt in dat de gehele nalatenschap in eigendom wordt toebedeeld aan de langstlevende, die echter ook verplicht is alle schulden te voldoen. De kinderen blijven wel erfgenaam maar worden onderbedeeld en krijgen daarom een vordering in geld, een soort tegoedbon, die ze pas op kunnen eisen bij het faillissement of het overlijden van de langstlevende. De kinderen moeten overigens maar afwachten of er bij het overlijden van de langstlevende voldoende aanwezig is om hun erfdeel uit te keren.

Nu denkt u natuurlijk dat is mooi: dan hoef ik geen testament te maken. Echter de wetgever wilde de kinderen behoeden tegen het stiefouder gevaar en heeft de kinderen zogenaamde wilsrechten gegeven. Dit betekent dat indien de langstlevende besluit te hertrouwen, de kinderen hun vordering mogen omzetten in goederen die van hun overleden vader of moeder zijn geweest. Zij kunnen op die manier dan mede-eigenaar worden van bijvoorbeeld de echtelijke woning. De langstlevende houdt dan wel het levenslange vruchtgebruik van de echtelijke woning, maar heeft voor de verkoop of het vestigen van een hypotheek op de woning wel ineens toestemming van de kinderen nodig. Dit kan voorkomen worden door in een testament deze wilsrechten uit te sluiten!

Aanvullende bepalingen
Ook als u niet wilt dat wat de kinderen erven gedeeld moet worden met uw schoonkinderen in geval van echtscheiding, kunt u in een testament hiervoor een clausule opnemen, de zogenaamde privé- of uitsluitingsclausule. Ook kunt u de opeisbaarheidsgronden voor de vorderingen van de kinderen uitbreiden. Verder kunt u in een testament nog allerlei aanvullingen maken die ervoor kunnen  zorgen dat uw kinderen zo min mogelijk successierechten hoeven te betalen, zoals bijvoorbeeld een speciale renteclausule voor de vorderingen van de kinderen of een tweetrapstestament.

Onterving en legitieme
Tenslotte wil ik u ook nog wijzen op het feit dat u uw kinderen kunt onterven. Kinderen hebben echter wel tot vijf jaar na het overlijden het recht hun legitieme op te eisen. Vroeger werden kinderen door beroep te doen op hun legitieme weer erfgenaam. Onder de huidige wetgeving echter niet. Kinderen die beroep doen op hun legitieme worden schuldeiser van de nalatenschap en hebben recht op geld en niet op goederen. Op die manier kunt u er in ieder geval voor zorgen dat bepaalde zaken bij de door u te verkiezen persoon terecht komen. De legitieme bedraagt overigens de helft van het normale erfdeel. Bijvoorbeeld een overledene laat drie kinderen na en een echtgenoot. Ieder zou dan een/vierde erven. De legitieme bedraagt de helft ofwel een/achtste.

De notaris is specialist in het erfrecht. Maak daarom vandaag nog een afspraak!

mr. A.M.N. Stouthart-Hilber

Stouthart & Hilber Notarissen
Loet 45, Schagen/Julianaplein 34 a, Den Helder
Tel. 0224-296241/0223-524090
Internet: www.stouthart-hilber.nl, www.simpelscheiden.nl
e-mail: notarissen@stouthart.knb.nl


-ADVERTORIAL-