Aztec Maiden stuurloos op drift

Tekst en foto's: Willem Moojen

De bijna 20.000 ton metende Filippijnse bulkcarrier Aztec Maiden met thuishaven Manilla vertrok donderdagnacht 19 januari uit de haven van Amsterdam, waar het 11.000 ton kolen had gelost bij Overslag Bedrijf Amsterdam (OBA). Na het schutten in de sluizen van IJmuiden om 02.28 uur koos het schip open zee. Niet lang na het passeren van de pieren van IJmuiden begon het lege 155 meter lange en 24 meter brede schip kuren te vertonen. De loods wilde koers zetten naar het westen en trachtte het schip met de kop in de wind in positie te krijgen maar wat hij ook probeerde, het schip luisterde niet waardoor hij geen controle meer had over de Aztec Maiden. Ook werd geprobeerd te draaien om desnoods terug te keren naar IJmuiden. Maar de motor reageerde niet en viel uit. Meerdere keren werd getracht de motor opnieuw te starten, maar tevergeefs.

Krabben

De loods had contact met de verkeersleider op het Haven Operatie Centrum (HOC) in IJmuiden en overlegde de situatie. Het HOC adviseerde, 'als u het anker wil laten vallen, doe dat zo snel mogelijk, omdat het anker anders op een plek terecht zou komen waar veel draden liggen, ondermeer van de Windmolenparken'. Dat zou veel schade kunnen hebben opgeleverd. Maar het anker was inmiddels al uitgegooid, maar hield niet en begon te krabben. Toen werd de situatie echt precair. Omdat er een stormachtige wind stond met hoge golven was het lege schip een speelbal op de golven en dreef richting de kust. De loods had al in een eerder stadium de kapitein geadviseerd om sleepboot hulp te nemen, maar pas om 04.30 uur werd daar daadwerkelijk om gevraagd, waarop de Triton van Iskes Salvage & Towage naar buiten voer samen met de reddingboot Koos van Messel van de KNRM. De Triton was om 05.14 uur ter plaatse, maar toen was het al te laat en liep de Aztec Maiden om 05.30 uur vrijdagochtend aan de grond op een zandbank ter hoogte van het Noorderbad bij Wijk aan Zee zo'n 200 meter uit de kust, ter hoogte van de Heemskerkse strandpaal 51.

Te voorkomen?

Woordvoerder Peter Verburg van Kustwachtcentrum Den Helder vertelt dat de eerste melding van een op drift geraakt schip bij hun pas om 04.30 uur binnen kwam van de verkeerscentrale IJmuiden (HOC). Op dat moment lag het Kustwachtschip Ievoli Black op anderhalf uur varen tussen Petten en Callantsoog stand-by op station op de Noordzee. Bij een eerdere melding om sleepboothulp zou een stranding wellicht te voorkomen zijn geweest als deze sleper eerder in actie had kunnen komen. Meteen werden de Ievoli Black en naast de Koos van Messel, ook de reddingsboten Donateur van Wijk aan Zee en Adriaan Hendrik van Egmond aan Zee naar de plaats des onheil gedirigeerd. Tevens ging een helikopter de lucht in om door evt opgelopen schade aan het schip olielekken op te sporen. De in 1984 gebouwde Aztec Maiden van de in Scarsdale, NY in de Verenigde Staten gevestigde reder Dover Maritime Corp , die Las Palmas als laatste haven aandeed voor Amsterdam, had 600 ton stookolie aan boord. De bulkcarrier werd met ballast verzwaard om niet verder naar de kust te worden gedreven.

Aztec komt los

Bergingbedrijf Switzer Salvage B.V. uit IJmuiden kreeg de opdracht van de reder het schip vlot te trekken. De volgende dag werd de loods door een helikopter van boord gehaald en een nieuwe loods op het schip gezet. Dit met het oog, dat het schip misschien wel snel los zou komen. Ook werden vier bergers op het schip gezet. Naast de Ievoli Black (9200 rpk) werd ook de Switzer Marken (5710 rpk) bij de bergingsoperatie ingezet. De reddingboot Koos van Messel zou assisteren bij het overbrengen van de sleeptrossen. In de avond van 20 januari halverwege de eerste poging een sleepverbinding te maken, brak deze. Bij de tweede poging om 01.30 uur de volgende dag brak de sleepverbinding opnieuw. Rond 06.15 uur werd een geslaagde derde poging ondernomen. Cor Radings van Svitzer vertelt dat bij het overbrengen van de 20 duims manilla trossen ook de sleepboot Hurricane (3000 rpk) van Rederij Noordgat uit West- Terschelling is ingezet, de Koos van Messel kon dit niet alleen aan.

Gelukkig dat er nog power op de winches van Aztec Maiden stond om de trossen binnen te halen en te beleggen om de bolders. Het zou geen pretje zijn geweest deze met handkracht omhoog te krijgen. Vervolgens moest men wachten tot hoog water rond 14.00 uur om te proberen het schip van het strand te trekken. Tijdens het trekken brak de 1500 meter lange sleepverbinding van de Ievoli Black wederom. Nu zou tot de volgende nacht van 22 januari gewacht moeten worden om een nieuwe poging te ondernemen. De Svitzer Marken was echter blijven doortrekken om het schip in positie te houden. Plotseling kwam het schip rond 17.00 uur toch los van de zandbank en kon het naar dieper water worden getrokken. Na inspectie ter plekke werd de bulkcarrier met 20 bemanningsleden aan boord door de slepers Simson (voor) en Svitzer Muiden als stuurboot naar IJmuiden gesleept waar het 21.00 uur werd afgemeerd aan de Cruisekade bij de Felison Terminal. Het was gelukt, wederom een mooi staaltje Hollands Glorie. In IJmuiden wordt het schip verder geïnspecteerd of het schade heeft opgelopen en naar een werf moet.

Wan Chung

De in 1945 gebouwde Wan Chung bracht het er slechter af. Het koelschip was in ballast op weg van Noorwegen naar Amsterdam toen het op 13 november 1972 tijdens slecht weer strandde bij kilometerpaal 47, tussen Wijk aan Zee en Castricum. Verschillende bergingsbedrijven beten hun tanden stuk op het schip. Het bergen was duurder dan de waarde van het schip. Het koelschip zou twee jaar op het strand blijven liggen, eerst nog rechtop en later op z'n zij. Duizenden mensen wisten het schip te vinden. De patat- en haringkraam ter plekke deden zeer goede zaken. Beetje bij beetje is het schip ter plekke gesloopt.

Laatste nieuws

Inmiddels is de Aztec Maiden, zonder schade zo is geconstateerd, op weg naar het Poolse Gdansk. Het Korps landelijke politiediensten (KLPD) uit Driebergen stelt een onderzoek in naar de stranding van het schip. De kapitein en loods zijn in IJmuiden verhoord door de Unit Maritieme Politie, een onderdeel van het KLPD.