REGIO |
20 december 2011
|
1
|
Door
Wim van de Kamp, dichtbij-meeschrijver
LEIDEN - De Nederlandse astronaut André Kuipers neemt een bijzondere Leidse vinding mee naar het International Space Station: de NightPOD, een camera die de aarde bij nacht in kaart zal brengen.
Het was de Nederlandse astronaut André Kuipers zelf die ESA benaderde met een verzoek of het mogelijk was om een camera mee te nemen die in staat is om de aarde bij nacht te fotograferen. Tijdens zijn eerdere verblijf in de ruimte had hij met eigen ogen de fascinerende wereld van het nachtelijke kunstlicht op aarde gezien, waaronder de verlichte steden, maar het was technisch niet mogelijk geweest om dat in hoge resolutie te fotograferen.
Het International Space Station is zo groot als een voetbalveld en vliegt met een snelheid van 7 km per seconde door de ruimte. Hij beweegt als een boot op het water, in hoogte wisselend tussen de 300 en 400 km boven de aarde. Het is technisch zeer moeilijk om een camera te bouwen die onder die omstandigheden haarscherpe foto's kan maken van een zeer donker oppervlak op honderden kilometers afstand.
Omdat ESA het belang inzag van het verzoek van Kuipers en belangstelling had voor zijn kaart van de wereld bij nacht, benaderde de ruimtevaartorganisatie met nog slechts zes maanden te gaan het Leidse technologiebedrijf Cosine. Het bedrijf werd als enige in staat geacht om met zijn hoogopgeleide fysici en ingenieurs de klus op tijd te klaren omdat het gespecialiseerd is in het bouwen van nieuwe meetinstrumenten. Cosine ontwikkelde met financiële steun van het Netherlands Space Office voor het
Directorate of Human Spaceflight van ESA de NightPOD, een camera speciaal gemaakt voor in de ruimte. De camera werd getest bij ESTEC, de Nederlandse vestiging van ESA, en de finale test werd gedaan in het Johnson Space Center van de NASA.
De Nederlandse vinding kwam glansrijk door alle testen. Bij Cosine zijn ze trots op het resultaat. 'Het is ons gelukt door een combinatie van ervaring, professionaliteit en de beste mensen in het vak, terwijl we een balans moesten zien te vinden tussen de zeer strenge eisen voor ruimtehardware certificatie en toepassing van de nieuwste technologie,' zegt Cosine's project manager Marco Esposito.
Het resultaat is dat de NightPOD met André Kuipers zal meevliegen op 21 december als hij wordt gelanceerd richting het ISS. Over een periode van zes maanden zullen er foto's worden gemaakt die zullen resulteren in de eerste wereldwijde kaart van de wereld bij nacht. Kuipers' werk zal via internet aan de hele wereld beschikbaar worden gesteld. Het zal onder meer gebruikt worden voor het in kaart brengen van de hoeveel lichtvervuiling, de verhoogde helderheid van de nachtelijke omgeving door overmatig gebruik van kunstlicht. Ook zullen de foto's ingezet worden voor de observatie van menselijke activiteit bij nacht en zullen ze gebruikt worden in het onderwijs, om kinderen en studenten meer te leren over geografie en de demografische verdeling van onze aarde. Als Kuipers het ISS in mei verlaat zullen andere astronauten, waaronder NASA's Don Pettit, zijn werk voortzetten.
Dit artikel is voor het laatst aangepast op: 27 december 2011