kies plaats
zoek dichtbij
Wij werken samen met:

K@&*erlijer

De Nederlandse taal zit vol met verwijzingen naar allerlei enge en vreselijke ziekten. Het ergste wat je iemand kunt aandoen is hem/haar uit te maken voor iets wat vooraf gegaan wordt door een, aan een ziekte gerelateerd bijvoegelijk naamwoord.

Onze geschiedenis als zeevarende natie heeft ons echter een hele rits aan scheldbare ziekten opgeleverd. Tering, typhus, pest, pokken en de kolere worden veelvuldig gebezigd. En ondanks dat ze allang niet meer zo gevaarlijk zijn als vroeger hebben ze nog weinig aan kracht ingeboet.

Daarentegen schelden we weinig met nieuwe ziekten. Ik hoor niet vaak iemand schelden met MS-wijf, hiv-hoer (al zou dat nog wel kunnen) of Mexicaanse griep-trut. Er lijken overigens ook meer scheldwoorden voor vrouwen dan voor mannen te zijn, zeker waar het verwijzingen naar de categorie 'vleeswaren' betreft. We zeggen bijvoorbeeld wel köhtwijf maar niet löhlvent of penis-meester.

Komt door de klank van het woord denk ik. De 'K' is een krachtige lekker. 'Kanker' is een vreselijk woord, alleen al door de 'K' aan het begin. Daarom klinkt 'eikel' ook erger dan'löhl', vind ik. Om over klootzak nog maar te zwijgen.

De 'G' is ook al zo'n mooie beginletter voor een scheldwoord. Het voluit gescholden 'GVD' klinkt beter en lucht meer op dan een 'PVD', op dezelfde wijze gearticuleerd. En volgens mij zijn er weinig mensen die een vinnige 'OEPS' uitstoten wanneer zij zich bij het klussen op een vinger slaan.

Schelden lucht op. Toch is het kennelijk taal gebonden want in het Engels schelden ze heel anders. Daar wordt voornamelijk gereferreerd aan je afkomst als zoon van een vrouwtjeshond of het fysiek liefhebben van je eigen moeder. Ook vergelijkingen met varkens of honden die bezig zijn met een ernstige vorm van geslachtsverkeer worden niet gemeden. Treffend voorbeeld daarvan is de oer-Engelse uitspraak dat de Schotten het bewijs zijn dat de Vikingen het met varkens deden.

Sluitspierverwijzingen doen het eveneens goed in het Engelands. In het Nederlands zou niemand zich beledigd voelen als je hem uitmaakt voor kontgat. Voor de puriteinse Amerikaanse televisie is het echter al reden een piepje uit te zenden. Zo is het gebruik van scheldwoorden dus cultureel bepaald.

Nu even terug naar de kankerlijer. Deze vreselijke ziekte treft zoveel mensen dat er altijd wel iemand is die je kwetst met deze opmerking. Sowieso is schelden met ziekten natuurlijk niet echt een teken van een goede zelfbeheersing of het creatief kunnen omgaan met de Nederlandse taal maar dat terzijde. Kanker is geen pretje en dat kan iedereen die er mee te maken heeft beamen. Geen idee wat je tegen het gebruik van dit woord kunt doen maar laten we proberen het uit te bannen.

De bedoeling van een scheldwoord is het kwetsen van de ontvanger maar er zijn grenzen. Laten we onszelf aanleren alleen nog maar verantwoord te schelden. Vergelijk het met groene energie: Het doet hetzelfde maar belast de omgeving minder.

En dat is beter voor ons allemaal.

Remko Gerssen

Email Reageer op dit artikel. 7
7 REACTIES TOT NU TOE
J.R
J.R
|  698 dagen geleden  |
reageer
niet ok
Mijn eerste opvatting was klerelijer, toen ik de kop van het artikel zag en niet dat ander woord. Het ligt misschien wel aan de opvoeding die men geniet.
Dennis van den Berg
Dennis van den Berg
|  698 dagen geleden  |
reageer
niet ok
@Harry. In deze tijd zijn er natuurlijk erg veel mensen die schelden met kanker, en zodoende ken ik er ook enkele die dit woord dagelijks gebruiken. Ik denk niet zozeer dat het gebruikt wordt om te kwetsen, in de zin van: "Misschien kent hij iemand die er aan gestorven is. Laten we daar even misbruik van maken". Of is dat niet wat je bedoelt? Ik denk wel dat het in zekere zin gebruikt wordt ter bescherming, maar dat mensen daar niet bij stil staan. Sowieso werpt het woord een gigantische provocatie op, waar soms direct op gereageerd wordt: "Wil je dat niet meer zeggen?" en meer van dat soort reacties. Dit geeft mensen misschien het gevoel dat ze over een grens gaan, en dat kan ook erg lekker voelen. Ik weet niet zeker of dit voor anderen kan gelden, maar het lijkt mij nog zo een logische verklaring waarom er met dit woord wordt gescholden.
Harry
Harry
|  698 dagen geleden  |
reageer
niet ok
@Dennis: ik vraag me alleen af of het inderdaad gebruikt wordt om de spot mee te drijven zoals jij zegt. Het is echt kwetsend bedoel in de meeste gevallen.
Dennis van den Berg
Dennis van den Berg
|  698 dagen geleden  |
reageer
niet ok
Mijn mening is een totaal andere als die uit bovenstaande column of de reacties onder en boven mij. Ik moet zeggen dat ikzelf niet vaak met kanker scheldt. Er is een soort van onzichtbare barrière voordat dit woord je mond verlaat. Dat komt niet perse doordat mijn opa is overleden aan deze ziekte, maar gewoon vanuit een sociaal inlevingsgevoel. Daar heb ik in principe natuurlijk niets op tegen, en kan ook begrijpen dat anderen zich beledigd voelen, maar dan dit: Het woord kanker heeft een prachtige klank (wat hierboven ook al beschreven staat, vooral dankzij die K), en juist vanwege de betekenis verdient dit woord het om mee gescholden te worden. Het is een dreigend eng woord, met een dreigende enge betekenis. Is er een beter woord dat voorbestemd is om als scheldwoord door het leven te gaan? Misschien geeft het schelden met Kanker ons wel het gevoel dat we die ziekte, en daarmee ons lot, een beetje onder controle kunnen houden; door er de spot mee te drijven. Ach, het is totaal niet relevant, maar wel leuk om over na te denken. Hoe dan ook; Goed stuk! Zet je aan het nadenken!
Jij kan niet alles weten
Jij kan niet alles weten
|  700 dagen geleden  |
reageer
niet ok
Kwestie van opvoeden
kim
kim
|  700 dagen geleden  |
reageer
niet ok
Nou helemaal gelijk Remco, Dat woord mag als scheldwoord absoluut niet gebruikt worden...
Dennis
Dennis
|  700 dagen geleden  |
reageer
niet ok
kankerlijer en alles wat met kanker te maken heeft zijn wel de ergste scheldwoorden die ik ken.ik heb wel eens iemand er op aan gesproken die dit als een soort stopwoord gebruikt,of ik me er niet mee wilde bemoeien,dus ik ben bang dat dit soort woorden al een soort van kanker in het taalgebruik aan het worden zijn,helaas.misschien tot iemand in de familie of vriendenkring deze vreselijke rot ziekte krijgt,misschien dat men er dan anders over denkt.
reactie verwijderen?

Jouw reactie wordt na publicatie beoordeeld door onze redactie. Het e-mailadres wordt niet getoond. De redactie behoudt zich het recht voor om reacties te verwijderen c.q. aan te passen. Lees hier onze gebruikersvoorwaarden.

(u kunt deze service te allen tijde stopzetten door op de link in het e-mailbericht te klikken)

Heb je nog geen gebruikersprofiel?
Gebruikersnaam:

Wachtwoord:

Wachtwoord herhalen:
Ben je al geregistreerd?
Gebruikersnaam:

Wachtwoord:
Twitter Facebook
Deze functionaliteit is alleen beschikbaar als je ingelogd bent en je een geldig e-mailadres hebt ingevuld en deze bevestigd hebt. Inloggen kan hiernaast, of:
  • klik hier om een e-mailadres aan je profiel toe te voegen of om een nieuwe bevestigings e-mail aan te vragen.
  • klik hier om je te registreren
Plaats je eigen nieuwsbericht
nieuwsbrief aanmelden / wijzigen

Klik hier voor meer informatie en
voorbeelden van de gratis nieuwsbrieven

Agenda

Meer agenda

vacatures

meer vacatures

naar bovennaar bovennaar boven
 
Een site van Telegraaf Media Nederland