FANNAUW HOPPE |
09 december 2011
|
reageer
|
Door Diane Intres, dichtbijredacteur
ALKMAAR - Algemene voorwaarden vermelden vaak een clausule waarin de aansprakelijkheid van een partij wordt beperkt. Normaal gesproken kan die niet worden aangesproken, maar er zijn uitzonderingen.
Wettelijk systeem
De wet kent een algemeen systeem. In beginsel geldt dat ieder zijn eigen schade draagt. Als de schade wordt veroorzaakt door een derde, dan kan deze op grond van de wet of een overeenkomst aansprakelijk worden gesteld voor die schade. Een limiet wordt daar niet op gesteld, hoewel de schade wel aantoonbaar moet zijn en in een voldoende verband moet staan met de handelingen van de veroorzaker.
Exoneratie
Om dit soort risico’s te voorkomen of te beperken kan aansprakelijkheid contractueel worden beperkt of uitgesloten richting de contractspartij (exoneratie). Dit is een belangrijke bepaling in de algemene voorwaarden en contracten. Verzekeraars stellen ook eisen hier aan om tot een verzekering te komen.
Vaak is de andere partij er niet goed op bedacht. Bijvoorbeeld omdat de algemene voorwaarden niet (goed) worden gelezen. Zeker tussen zakelijke partijen geldt de exoneratie in principe. Degene met schade staat dan met lege handen. Een natuurlijk persoon (consument) kan zich er soms op beroepen dat de exoneratie onredelijk bezwarend is.
Redelijkheid en billijkheid
Als een bedrijf schade lijdt, moet zij haar pijlen richten op de maatstaven van redelijkheid en billijkheid. Dat houdt kort gezegd in dat in extreme gevallen de exoneratie terzijde moet worden geschoven. Dit kan zich voordien als de veroorzaker van de schade opzettelijk of bewust roekeloos handelt of als iemand ‘ernstig verwijtbaar’ handelt. Dit zijn wat vage termen, die door de rechtspraak worden ingevuld. Een voorbeeld van ‘ernstig verwijtbaar’ handelen volgens de Hoge Raad, is de volgende.
Kartwedstrijd
Een kartwedstrijd in 1997 loopt voor één deelnemer (A) vrij dramatisch af. Een andere deelnemer rijdt met 100 km/uur als zijn remmen weigeren. Hij vliegt door de berm en raakt A vol. Deze houdt daar ernstig letsel aan over. Achteraf blijkt dat er geen licentie is afgegeven voor de wedstrijd. Dat is belangrijk, omdat die licentie garandeert dat de baan voldoet aan zeer strenge veiligheidsvoorschriften. De wedstrijdleiders en organisator hebben nagelaten de licentie te verkrijgen en te controleren of de licentie aanwezig was. Juist omdat het een gevaarlijke sport betreft, wordt dit gezien als een ernstig verwijt. De exoneratie (in dit geval een vrijwaring) wordt daarmee terzijde geschoven en de aansprakelijkheid voor de schade wordt vastgesteld.
Conclusie
Het is altijd verstandig na te denken over het beperken van de eigen aansprakelijkheid. Het is echter geen vrijbrief. Bij ernstig verwijtbare zaken zal de rechter door de exoneratie heen prikken.
| Hebt u een juridische vraag? E-mail die naar f.hoppe@vandiepen.com. Advocaat Fanauw Hoppe behandelt de meest interessante vraag in zijn volgende column. |
Lees ook: