Reconstructie van drama Oranje

De belangrijkste conclusie is echter dat het weliswaar mis ging in Charkov, maar de grootste fouten in de aanloop naar het EK zijn gemaakt. Met een hoofdrol voor bondscoach Bert van Marwijk, die halsstarrig bleef volhouden aan zijn tactiek, zijn personele bezetting en de verloren WK-finale. Daarmee leidde hij de ondergang in.

Het hoge PSV-gehalte in de begeleidingsstaf werd later een verwijt naar bondscoach Van Marwijk die volgens sommigen in de staf te weinig tegenspraak kreeg zoals in de tijd van de vorige assistent Frank de Boer.

Robin van Persie bij Arsenal en Klaas-Jan Huntelaar bij Schalke 04 waren in bloedvorm, uitgerekend twee spelers voor één positie, de spitspositie. Daar lag de kiem voor het opstandige gedrag van Huntelaar in aanloop naar het EK. Al vanaf de eerste minuut wist Van Marwijk dat Van Persie zijn spits zou zijn; alleen hoorde Huntelaar dat pas vlak voor het toernooi. Nooit ’bewerkte’ Van Marwijk de spits door hem in Gelsenkirchen of thuis eens op te zoeken en hem zijn bedoelingen uit de doeken te doen. Dan had Huntelaar kunnen of moeten kiezen: bedanken of meegaan.

Van Persie stond nimmer iemand te woord. Hij werd ook niet door bondscoach Van Marwijk of perschef Kees Jansma verplicht zijn verantwoordelijkheid als tijdelijk KNVB-werknemer te nemen. Dit gedrag, met de drogreden dat Engelse journalisten zijn teksten verkeerd zouden kunnen interpreteren, zette kwaad bloed bij veel ploeggenoten, die wel hun mediaverplichtingen (lees: communicatie met het Nederlandse voetbalpubliek) serieus namen.

Urby Emanuelson zat erbij, maar viel af zonder ooit een training gevolgd te hebben en zonder een woord met Van Marwijk te hebben gesproken. Terwijl de speler van AC Milan de gedoodverfde vervanger was van Erik Pieters, de geblesseerd afgevallen opvolger van Van Bronckhorst na het WK. Van Marwijk erkende later deze blunder en belde Emanuelson persoonlijk om zijn excuses aan te bieden.

Wesley Sneijder vroeg zich tegelijkertijd af wie Jetro Willems was. En of hij mocht weten wat precies de bedoeling was van het selecteren van de speler van PSV 2, die door alle personele problemen in Eindhoven een paar keer had meegespeeld. De voetballers in de selectie zoals Van Persie, Sneijder en Van der Vaart waren wild van het pure talent van Adam Maher en wilden in trainingspartijtjes graag bij de middenvelder van AZ ingedeeld worden. Maar Maher haalde, evenals Vurnon Anita, de selectie niet.

Van Marwijk schrapte zijn stelregel dat een speler bij zijn club moet spelen. Zo kreeg Rafael van der Vaart van bondscoach Van Marwijk het verwijt niet fit te zijn na een seizoen spelen in de Premier League en startte Ibrahim Afellay na een seizoen lang revalideren bij FC Barcelona in de basis van Oranje. Dat werd de bondscoach niet in dank afgenomen.

Eenmaal bij Oranje zei Robben massale steun en medeleven van zijn Oranjeploeggenoten in het trainingskamp in Lausanne gehad te hebben na zijn gemiste penalty in de Champions League-finale; in werkelijkheid sloeg een aantal zich op de dijen op de finaleavond. „Stel je voor hoe hij hier zou zijn binnengekomen als hij die beker had gewonnen”, zei een international. "Dan zou hij helemaal met zijn hoofd in de wolken lopen en zich van niemand meer wat aantrekken, laat staan een bal afspelen.”

De internationals waren vrij om het Sheraton Krakau te verlaten. Maar de sfeer was zo achterdochtig, dat bijna niemand het aandurfde om een ommetje te maken. De uitgang werd bijna continu in de gaten gehouden door spelers. Een uitstapje zou zomaar uitgelegd kunnen worden als een gebrek aan focus.

In zo’n negatieve sfeer zaten 23 internationals met evenveel begeleiders bijna drie weken op elkaars lip. Niet voor niets waren sommigen dolblij met de uitschakeling door Portugal, want zelfs een kwartfinale bood geen soelaas om de kliekjesvorming te breken. De internationals konden niet wachten om afscheid te nemen van concullega’s en de achterdocht in te ruilen voor een vertrouwde omgeving.

Lees de volledige reconstructie over het drama van Oranje in de betaalde online versie van De Telegraaf (gratis voor abonnees of eenmalig voor 1,10 euro).