Assadaaka: Het heft in eigen handen

Het bijgaande nieuwsbericht is al even opmerkelijk. Het pand aan de
Celebesstraat blijkt gekraakt te zijn door een kraakgroep uit Amsterdam Oost in
samenwerking met multiculturele vereniging Assadaaka. “Zij komen op voor
(gehandicapte) migranten en niet-migranten die hulp nodig hebben om in de
Nederlandse maatschappij hun weg te vinden. Zij verzorgen taalles, geven hulp
aan mensen die persoonlijke, sociale of opvoedingsvragen hebben of
ondersteuning nodig hebben bij het vinden van hun weg in de gezondheidszorg,
zonder te kijken naar afkomst of geloof. Iedereen is welkom.”, valt te lezen in
het nieuwsbericht.

De voorzitter van Assadaaka, Ahmed, heeft tijdens de kraakactie vanuit zijn rolstoel de politie te woord gestaan. Hij heeft de agenten medegedeeld dat de vereniging zo lang in het pand zal blijven als nodig is. Om de eigen plek van de vereniging te verdedigen is hij zelfs bereid om een ontruiming van de ME te doorstaan. “Als ze ons weg willen hebben, zullen ze ons met rolstoel en al weg moeten slepen,” aldus Ahmed, die overigens ook in het bezit is van een lintje van de koningin.

Als ik Ahmed later onder een stuk rustiger omstandigheden vraag waarom zijn vereniging er voor kiest om te kraken, antwoord hij op even gedecideerde toon. “Wij zijn soldaten die er voor strijden om dingen voor elkaar te krijgen in de buurt. Wij blijven niet zoals anderen steken in eindeloos gepraat en geruzie tijdens vergaderingen op het stadsdeel kantoor. Wij komen in actie om die buurtbewoners die het het meest nodig hebben een plek en ondersteuning te bieden.” Begrijpt u het nog?

Dit verhaal klinkt op zijn minst tegenstrijdig. Hebben we hier te maken met een gevaarlijke radicale en militante beweging of met een sympathieke lokale zelforganisatie die op komt oor de multiculturele belangen van de buurt?
Ondanks de ‘gangsters’ op de foto en het verblijf in kraakpanden hoeven we ons geen zorgen te maken om radicalisering binnen Assadaaka. Assadaaka is wel een organisatie die vooroordelen ontkracht en stereotypen doorbreekt. Bij Assadaaka zijn namelijk krakers te vinden die niet behoren tot de links-activistische autonomen. Er zijn ook gehandicapte migranten te vinden die juist bijzonder autonoom en alles behalve weerloos zijn. Deze diversiteit maakt Assadaaka tot een interessante organisatie die duidelijk het heft in eigen handen neemt.

Assadaaka is een vereniging die al zo’n twintig jaar actief is in het stadsdeel en geheel wordt gerund door vrijwilligers. Tom is een van deze vrijwilligers. Hij geeft al twee jaar met veel plezier computerles en taalles . Als ik hem spreek op een maandagavond heeft hij net een rustige les. Het is Ramadan, daarom blijven veel van zijn cursisten thuis. Een stuk of zes Latijns-Amerikaanse dames zijn de enige aanwezigen die dag. Tom is via de vrijwilligerscentrale bij Assadaaka terecht gekomen omdat hij naast zijn studie iets wilde doen in de buurt. Als kersverse en oerhollandse student in de Indische buurt wilde hij zijn nieuwe multiculturele leefomgeving graag beter leren kennen. Het viel hem op dat er veel armoede was in de buurt en dat behoorlijk wat bewoners moeite hadden met inburgeren. Tom heeft het idee dat hij bij Assadaaka een steentje bij kan dragen aan een oplossing voor deze problemen. Daarom werkt hij nog steeds bij Assadaaka, ondanks dat hij inmiddels naar Buitenveldert is verhuisd.

Assadaaka heeft de betrokkenheid van vrijwilligers zoals Tom hard nodig, omdat
alle activiteiten bijna zonder middelen moeten worden georganiseerd. De gemeente verstrekt een klein beetje subsidie, maar dat zijn slechts kruimels als je het aan Ahmed vraagt. Assadaaka moet het zelf zien te rooien, zowel in financieel als in praktisch opzicht.

Assadaaka kraakte het pand aan de Celebesstraat omdat de vereniging een ruimte nodig had voor de lessen en spreekuren die zij organiseert. Assadaaka wil een eigen ruimte die de hele week door toegankelijk is en plek kan bieden aan
genoeg mensen. Ondanks herhaaldelijk overleg heeft het stadsdeel zo’n eigen
plek nog niet kunnen bieden. Wel kan Assadaaka een aantal avonden per week
gebruik maken van een ruimte in een buurthuis. Deze ruimte voldoet echter niet
aan de behoefte van de vereniging volgens Ahmed. Vandaar dat de vereniging zelf voor een ruimte heeft gezorgd. Het pand aan de Celebesstraat is het tweede kraakpand waar Assadaaka zich heeft gevestigd. Na ontruiming van de Celebesstraat heeft de vereniging inmiddels een onderkomen gevonden in het Blijvertje, een ander kraakpand even buiten de stadsdeelgrenzen.

Tijdens de jaarlijkse Iftar wordt duidelijk dat de obstakels die Ahmed tegenkomt met zijn vereniging hem niet uit het veld slaan. Een flink gezelschap luistert onder het genot van soep en dadels naar het betoog dat hij houdt over de zorg voor je medemens en de eigen verantwoordelijkheid die iedereen daarin moet nemen. Het thema zorg is een thema dat past bij zijn vereniging, net als bij hun nieuwe thuis, het Blijvertje. Dit pand is gekraakt uit protest tegen de plannen van een
woningbouwcorporatie om sociale huurders te verjagen en alle panden in de
straat te verbouwen tot dure appartementen. Ook de bewoners van het Blijvertje
weigeren de lange gesprekken met het stadsdeel en de corporatie uit te zitten en nemen het heft in eigen handen om zorg te kunnen dragen voor hun buurtgenoten. Dit doen ze door zich op hun eigen manier te organiseren en buiten de gevestigde instituties om een plek te creëren voor ontmoeting, informatievoorziening en kritische discussie. In een pand dat in gebruik is genomen uit protest tegen de uitverkoop van de straat maken ze met elkaar plannen om hun eigen huurwoningen te kunnen behouden. Net als Assadaaka wachten ze niet op de steun van gevestigde instellingen, maar zoeken ze als burgers zorg en steun bij elkaar. Kraken biedt zowel Assadaaka als de bewoners van het Blijvertje de mogelijkheid om geheel zelfstandig en onafhankelijk hun activiteiten te ontplooien.

Assadaaka bewijst dat het jaren ’70 motto van de kraakbeweging, “Do It Yourself”, in deze tijd nog steeds erg relevant is en ook andere groepen burgers kan aanspreken. Met de nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO) lijkt ook de overheid dit motto te ondersteunen. De WMO moet burgers stimuleren om zelf een sterke civil society te creëren. Deze sterke civil society kan tot stand komen wanneer burgers goed geïnformeerd zijn, elkaar kunnen vinden en zichzelf kunnen organiseren.

Openheid, eigen initiatief en kennis van de Nederlandse wetgeving, het
bestuurlijk systeem en je rechten en plichten als burger zijn hiervoor noodzakelijk.
Vooral voor migranten is het een teken van geslaagde inburgering wanneer zij in staat zijn actief deel te nemen aan de civil society. Migranten die zich weten te organiseren binnen het Nederlandse systeem zijn een voorbeeld van participatie en integratie. Juist door geheel zelfstandig, zonder structurele subsidie en met behulp van het typisch Nederlandse kraken het hoofd boven water te houden, zou Assadaaka dan ook het toonbeeld moeten zijn van geslaagde inburgering. Hun methode om aan een eigen ruimte te komen getuigt immers van ruimdenkendheid, kennis van de mogelijkheden die de Nederlandse regelgeving biedt en het vermogen om samen te werken met andere groepen binnen de samenleving.

Het is dan ook verbazingwekkend om te zien dat de toenadering tussen de lokale overheid en deze zelforganisatie niet bijzonder soepel verloopt. Meer structurele ondersteuning van haar activiteiten zou voor Assadaaka zeer welkom zijn, maar een gebrek aan wederzijds inlevingsvermogen bemoeilijkt de zaken. Het ontbreekt Assadaaka aan inzicht in het ambtelijk jargon en de politieke lobby, waardoor het aanvragen van subsidie lastig verloopt. Het stadsdeel biedt hierbij weinig advies en staat soms een beetje wantrouwig tegenover de autonome opstelling van Ahmed.

De bewoners van het Blijvertje hebben met soortgelijke problemen te kampen. De samenwerking tussen krakers en migranten kan misschien helpen om ook de samenwerking tussen de lokale overheid en zelforganisaties te verbeteren, juist door aan te tonen dat het overschrijden van de grenzen van je eigen wereld je positie kan versterken. Diversiteit, zelfredzaamheid en gedeelde idealen kunnen hier zorgen voor een vertuigende combinatie. Immers, zowel migrantenorganisaties als de kraakbeweging komen op voor de belangen van gemarginaliseerden, streven naar meer sociaal-economische gelijkheid en pleiten voor de vrijheid om jezelf te zijn. Samen met het Blijvertje laat Assadaaka zien dat burgers met elkaar een sterk draagvalk kunnen creëren voor sociale zorg in de buurt. Dit draagvlak heeft de lokale overheid nodig, het neemt het stadsdeel werk uit handen en kan tegelijkertijd inzicht bieden in de beleving van bewoners. Ahmed: “Wij willen zowel aan de kraakbeweging als aan het stadsdeel laten zien dat kraken ook voor ‘gewone’ mensen is en dat migranten geen navelstarende slachtoffers zijn.

Femke Kaulingfreks 
 
Zie voor het hele interview: http://www.zeeburg.nu/index.php/site/comm/ridder_ahmed_el_mesri/
Zie voor informatie over de borrel en de ontruiming:
https://www.indymedia.nl/nl/2007/06/45603.shtml
http://www.zeeburg.nu/index.php/site/comm/protestborrel_woensdag_9_mei/http://www.zeeburg.nu/index.php/site/comm/el_mesri_ze_moeten_ons_wegslepen_in_onze_rolstoelen

Dit artikel is voor het laatst aangepast op: 13 augustus 2012