REGIO |
07 februari 2012
|
reageer
|
Door de dichtbijredactie, Trudy Admiraal (De Echo)
LOKAAL - Ze staat vol in het leven; Hester van Hasselt, begin 40, moeder van een peuter. Spreker bij uitvaarten, staat op haar visitekaartje. 'Ik ben geen uitvaartbegeleider, ik ben schrijver. Samen met de familie maak ik een mooie stap in het rouwproces, tussen overlijden en uitvaart. Zij vertellen mij over de overledene; de mooie herinneringen en dat wat moeilijk was. Ik schrijf vervolgens een toespraak. Het is goed om het leven van iemand op zo'n moment passend en eervol in het licht te zetten. Dat heeft een vreugdevolle kant.'
Van Hasselt komt bij mensen thuis die een paar dagen daarvoor een geliefde hebben verloren. 'De dood hangt er vaak stil en zwaar. Het bijzondere is dat de sfeer altijd omslaat zodra mensen beginnen te vertellen. Door herinneringen op te halen, wordt ook weer gelachen. Ik was eens bij mensen die hun 6-jarige zoontje hadden verloren. Wat zeg je dan? We raakten aan de praat en de vader van dat jongetje vertelde me hoe levenslustig en grappig zijn zoontje altijd was geweest. Het werd een mooi verhaal, vol belevenissen van het kind, en heel herkenbaar voor de mensen die naar de uitvaart kwamen.'
Herinneringen
De eerste keer dat Van Hasselt sprak tijdens een uitvaart was toen haar peettante overleed. 'Ze is bijna 102 geworden, en mijn vader vond dat ik moest spreken namens mijn generatie. Mijn tante was half blind en heel eigenwijs, ze bepaalde altijd haar eigen tempo. Ik had veel grappige herinneringen aan haar en ik merkte dat ik het fijn vond om zo met haar bezig te zijn en voor anderen het beeld van mijn tante tot leven te roepen. Na de uitvaart was iedereen erg te spreken over mijn verhaal. 'Het was helemaal tante Marie', kreeg ik te horen. En toen zei een vriendin: 'Ik ken iemand die dit doet voor andere mensen.' Zo is het gekomen. Als buitenstaander bevind ik me natuurlijk altijd in een soort vacuüm omdat ik degene niet persoonlijk ken over wie ik zoveel kan vertellen. Het is voor veel mensen die dichterbij staan lastig om de juiste woorden te vinden, of om zelf te spreken tijdens de plechtigheid. En toch doe ik dit niet alleen voor de nabestaanden. Ik vind dat je een leven niet ongezien moet laten verdwijnen. De dode komt waardig in het licht te staan. Dat geeft me enorm veel voldoening.'
Theater
Van Hasselt heeft een theaterachtergrond, ze volgde onder meer de toneelschool in Brussel. 'Ik heb nooit een klassieke rol gespeeld, ik ben altijd bezig geweest met teksten en beweging. Op dit moment werk ik bijvoorbeeld aan de voorstelling One Hour, van regisseur Edit Kaldor. Het is een voorstelling over de dood, en stil staan bij je leven. Ik ben één van de vijf spelers, de jongste is 17, de oudste 70. Eerst vertellen we iets over wat op dit moment wetenschappelijk bekend is over de dood, en wat we zelf hebben meegemaakt. Daarna vragen we het publiek na te denken over hun leven, bijvoorbeeld over de straat waar je woonde toen je 7 jaar was bijvoorbeeld, of over je eerste zoen. Het is een interactieve voorstelling, dat spreekt me aan want ik was eigenlijk een beetje klaar met toneel. Je legt jezelf er in, maar je weet nooit helemaal wat het betekent voor het publiek. Met schrijven is dat anders. Ik heb eens een serie interviews gemaakt met bewoners van de Vogelbuurt voor het project Expeditie Noord. Het was een rechtstreekse ontmoeting met vaak oudere mensen die mij hun levensverhaal vertelden. Het was superhartverwarmend om zo dichtbij te mogen komen en hun verhaal weer te geven. Dat vind ik ook in dit werk, spreker bij uitvaarten. Ik voel me sinds ik dit doe vertrouwder met de dood. Ik heb geen religieuze boodschap zoals een priester of dominee, maar ik durf soms wel iets van mezelf toe te voegen. Misschien is dat iets van hoop. Een kerkdienst voelt voor mij niet veel anders dan een mooie theatervoorstelling, je kijkt met z'n allen op een integere manier met aandacht naar het leven. Dat gebeurt ook bij een goede toespraak tijdens een uitvaart. Je creëert een moment waarop de dagelijkse beslommeringen helemaal wegvallen, en je tilt het leven even op.'
www.sprekerbijuitvaarten.nl