Najaarstentoonstelling in EYE

Wat

Najaarstentoonstelling in EYE
Expanded Cinema: Isaac Julien, Fiona Tan, Yang Fudong
28 september t/m 2 december 2012

Met de tentoonstelling ‘Expanded Cinema: Isaac Julien, Fiona Tan, Yang Fudong’ geeft EYE cinema alle ruimte. De drie deelnemende kunstenaars breken uit de kaders van het witte doek en tonen op meerdere schermen films waar je omheen kunt lopen en vanuit verschillende hoeken naar kunt kijken.

‘Expanded Cinema: Isaac Julien, Fiona Tan, Yang Fudong’: van 28 september t/m 2 december 2012 in EYE, IJpromenade 1, Amsterdam, www.eyefilm.nl

Met ‘Expanded Cinema: Isaac Julien, Fiona Tan, Yang Fudong’ laat EYE zien dat film allang niet meer alleen in de bioscoopzaal bekeken hoeft te worden. Film heeft vanaf zijn ontstaan vele vormen gekend, van kermisvermaak tot kunstfilm. Zo ontdekten kunstenaars als Marcel Duchamp, Fernand Léger en Man Ray in de jaren twintig van de vorige eeuw film als een kunstvorm waar uitgebreid mee geëxperimenteerd kon worden. En vanaf de jaren zestig vormden veel filmmakers en kunstenaars film om tot een ruimtelijke installatie. Ook de EYE-tentoonstelling ‘Expanded Cinema: Isaac Julien, Fiona Tan, Yang Fudong’ laat films zien in een andere vorm dan gebruikelijk. Ze worden vertoond op meerdere schermen, waar bezoekers omheen kunnen lopen om de beelden vanuit verschillende hoeken te zien. Film kijken wordt zo een actieve gebeurtenis. De bezoeker bepaalt zijn eigen positie en wordt uitgedaagd de verschillende facetten van de film zelf te interpreteren.

De werken van de drie kunstenaars die EYE nu samenbrengt, maken gebruik van beproefde cinematografische middelen als professionele acteurs (Maggie Cheung, Johan Leysen), mooi uitgelichte sets, stijlvolle cameravoering en een uitgekiende montage. Met deze ingrediënten maken ze geen reguliere speelfilm voor de bioscoop, maar een millefeuille met meerdere lagen. Vaak sluit de opgesplitste vorm naadloos aan bij de inhoud: zo zijn de in zichzelf gekeerde Chinese acteurs in Yang Fudongs werk Fifth Nights niet voor niets allemaal op aparte schermen te volgen: ze kunnen ook in het echt onderling geen
contact maken.

De kunstenaars
Isaac Julien (1960, Londen) regisseerde een aantal opvallende documentaires waarin fictie en realiteit naast elkaar werden gebruikt, voordat hij in 1991 met Young Soul Rebels een 'echte' speelfilm maakte die in Cannes meteen de prijs van de Semaine de la Critique won. In 1996 ontdekt Julien de tentoonstellingsruimte als mogelijkheid om film op een andere manier te presenteren. Vanaf dan ontwikkelt hij langzaam meer 'architecturale' filminstallaties, waarbij niet alleen meerdere schermen worden ingezet, maar de schermen ook steeds losser in de ruimte komen te staan. In 2010 voltooit Julien de negendelige multiscreen filminstallatie Ten Thousand Waves, die dit najaar in EYE te zien is. Het oude en het nieuwe Shanghai komen samen in dit dynamische filmessay met de beroemde Chinese actrice Maggie Cheung in de hoofdrol. Net als in een experimentele roman van James Joyce heeft het opgesplitste verhaal een totaal andere beleving van de werkelijkheid tot gevolg.

Fiona Tan (1966, Pekan Baru, Indonesië) houdt zich als beeldend kunstenaar al vanaf het begin van haar carrière met film en video bezig. Naast tientallen installaties waarin zij gebruikmaakt van filmprojecties, monitors, LCD-schermen en combinaties van beide, heeft zij ook een paar documentaires gemaakt. De twee werken die zij in de tentoonstelling Expanded Cinema toont, zijn juist weer single screen-werken die op een andere manier de mogelijkheden van de museale ruimte verkennen. Saint Sebastian (2001) is een dubbelzijdige projectie waarin Tan jonge vrouwen volgt tijdens het Zen-boogschieten.
De vrouwen raken daarbij in een staat waar niets gedacht, gepland, beoogd, verlangd of verwacht wordt. In A Lapse of Memory (2007) is Johan Leysen te zien als eenzelvige, oude man in een verlaten oriëntaals paleis, het Royal Pavilion in Brighton. In dit geheugenpaleis raken woord en beeld verstrengeld en gaan ze voorbij aan de grenzen tussen ‘Oost’ en ‘West’.

Yang Fudong (1971, Beijing) maakte ook de overstap naar de museumzaal. Opgeleid als schilder op de beroemde Chinese kunstacademie in Hangzhou, leerde Yang Fudong zich het vak van filmer zelf aan. Zijn eerste film Estranged Paradise (1997-2002) is een single screen-productie die losjes gebaseerd is op Jim Jarmusch’ Stranger than Paradise. In 2002 werd Estranged Paradise in een kleine black box op de Documenta in Kassel getoond. Net als Isaac Julien onderzoekt Yang Fudong de mogelijkheden van ruimtelijke filminstallaties met meer schermen; zo bestaat de installatie The Fifth Night (2010) uit een rij van zeven naast elkaar opgestelde schermen, waarover in de volle breedte slechts één enkele scène te zien is, vanuit zeven verschillende standpunten: een ontregelende blik op het nieuwe China.

Lezingen en activiteiten
EYE organiseert een programma met filmvertoningen en activiteiten bij de tentoonstelling. Lezingen van Isaac Julien, over Yang Fudong en een gesprek met Fiona Tan worden gevolgd door de films die deze kunstenaars voor de cinema hebben gemaakt en hoogtepunten uit de filmgeschiedenis die hen inspireerden. Daarnaast organiseert EYE samen met het Stedelijk Museum een Isaac Julien ‘special’ tussen 18 en 22 oktober, met een lezing in het Stedelijk Museum en een aantal filmvertoningen in EYE.

Openingstijden en prijzen tentoonstelling
Dagelijks van 11.00 tot 18.00 uur. Toegang € 8, Museumkaart gratis, CJP-houders en studenten € 6,50.