FANNAUW HOPPE |
08 november 2011
|
reageer
|
Door Diane Intres, dichtbijredacteur
ALKMAAR - Europa is de laatste tijd niet goed in het nieuws. Toch heeft zij ook zo haar voordelen. Europees recht kan bijvoorbeeld een helpende hand toesteken als een contract of de Nederlandse wetgeving geen mogelijkheid meer lijkt te bieden. Bijvoorbeeld bij het hete hangijzer van schotelantennes.
Verbod
Een verbod op schotelantennes kan door diverse instanties worden opgelegd. Dat kan bijvoorbeeld door de gemeente (welstand), een woningcorporatie of een recreatiepark. Op zich bieden de wetgeving, de huurovereenkomsten en de parkreglementen voldoende mogelijkheden daartoe. Die mogelijkheden worden graag gebruikt, vooral omdat de schotelantennes een ontsierend effect zouden hebben maar ook een gevaar zou kunnen vormen (bij het losraken).
EVRM
Wat wil echter het geval? Nederland is partij van het Europees Verdrag voor Rechten van de Mens (EVRM). Dit verdrag waarborgt de grondrechten van mensen (en rechtspersonen). De nederlandse wetgeving dient te voldoen aan de grondrechten van het EVRM. Daaronder valt ook het recht op vrije nieuwsgaring. Eigenaars van schotelantennes hebben diverse malen een beroep gedaan op dit grondrecht. Vooral als de eigenaar een zwaarwegend belang kon aangeven (analfabetisme, gevorderde leeftijd, onmogelijkheid op een andere manier de moedertaal of programma's van een specifieke geloofsovertuiging te ontvangen) was de rechter nog wel eens gevoelig voor dit argument. Maar over het algemeen oordeelden de gerechtshoven (de beroepsrechter) dat de schotelantennes verboden konden worden. Daarbij werd een ouder arrest van de Hoge Raad (het hoogste civiele rechtscollege) aangehaald, die in een specifiek geval het verbod heeft toegestaan in 1989.
Nieuwe Europese uitspraak
In 2009 heeft het Europees Hof voor Rechten van de Mens een uitspraak gedaan die een streep leek te zetten door de rechtspraak tot dan toe. Het Europees Hof gaat in een zaak van een Irakees echtpaar tegen Zweden er van uit dat er een principieel recht bestaat op het plaatsen van een schotelantenne. Slechts als dringende redenen van algemeen belang dit in de weg zouden staan, kan een verbod worden opgelegd. Dit betekent dat de verhuurder/parkeigenaar/gemeente moet aantonen dat er concrete en zwaarwegende redenen zijn om een schotelantenne toch te verbieden.
Kentering Nederlandse rechtspraak?
Sinds eind 2010 is in de Nederlandse rechtspraak zichtbaar dat het beroep op vrije nieuwsgaring vaker wordt toegewezen, nu onder verwijzing naar de uitspraak van het Europees Hof. De algemene verweren gaan nu niet meer op (ontsierend, mogelijk gevaar), tenzij echt blijkt van een gevaarlijke situatie. Meestal worden de schotelantennes echter geplaatst door professionele bedirjven.
Of niet?
Recentelijk heeft het gerechtshof in Arnhem het beroep op het EVRM toch weer afgewezen. De huurder heeft niet duidelijk gemaakt wat zijn belang is bij de ontvangst van kanalen via de schotel. Ook de eigenaar van de schotelantenne doet er dus verstandig aan duidelijk te maken dat hij/zij een concreet belang heeft bij de ontvangst, bijvoorbeel vanwege de taal of geloofsovertuiging.
Conclusie
Wel is duidelijk dat ook op zich duidelijke wetgeving, of overeenkomsten niet altijd kunnen worden uitgevoerd. Het Europees recht kan dit doorkruisen.
| Hebt u een juridische vraag? E-mail die naar f.hoppe@vandiepen.com. Advocaat Fanauw Hoppe behandelt de meest interessante vraag in zijn volgende column. |
Lees ook: