Kettinggesprek: 'Ik zet zelf regelmatig glasaal uit'

De netten moeten gerepareerd, de boot onderhouden. Al twintig jaar is hij dé beroepsvisser van Aalsmeer en voorziet restaurants in de omgeving van paling en snoekbaars. De eigenaren van De Kempers Roef, met wie we vorige week spraken, willen graag weten hoe hij de toekomst ziet wat betreft duurzaamheid van de vissoort in de Poel.

TRUUS OUDENDIJK Theo Rekelhof: ,,Wat ik van de toekomst moet denken weet ik niet, zo simpel is dat. Zeker wat betreft de paling is dat een moeilijk onderwerp. Ik heb al beperkingen opgelegd gekregen: ik mag drie maanden niet vissen. De drie beste maanden in het jaar mag ik mijn fuiken niet uitzetten. Dit jaar zal dat voor het laatst zijn en daarna komen ze met iets anders. En wat dat anders is, dat weet ik nog niet. Het is al met al een vrij moeilijk verhaal. Het kan vriezen en het kan dooien. Er zijn drie scenario's; drie maanden sluiting vasthouden, helemaal stoppen, of een quotum opleggen. In Friesland draait er zo'n proef; daar mogen ze 2,8 kilo per hectare vangen. Aan de hand daarvan wordt gekeken of de palingstand beter wordt van een quotum of van een vangstverbod van een aantal maanden. Eerlijk gezegd denk ik dat het slecht te meten is en dat men daar de mist mee ingaat, met als gevolg dat er besloten wordt helemaal te stoppen met de palingvangst. In dat geval hoef ik niet meer aan mijn toekomst te denken."



Dat klinkt niet positief.

,,Wat betreft duurzaamheid heb ik zo mijn ideeën. Als je per hectare 100 palinkjes wil uitzetten heb je er voor de Poel 100.000 nodig, want De Poel is 1000 hectare groot. Dat aantal wordt veel te kostbaar, dat is financieel niet haalbaar, dus gaan we uit van de helft: 50.000. Daar moet je dan wel een deel van kunnen oogsten. Ik zet zelf regelmatig glasaal uit; dat is mijn duurzaamheid; in mijn hoofd heb ik het voor elkaar, maar of de overheid ermee akkoord gaat? Dat zal de tijd leren. Ik denk het niet, maar misschien ook wel; je weet het niet."



Ben je de enige visser op de Poel?

,,Als beroepsvisser wel en in die hoedanigheid ondervind ik nogal wat tegenwerking. De recreatie ziet mij liever gaan dan komen en voor de sportvisserij ben ik slechts één speler op het water en is het makkelijker als ik er niet ben. Fuiken zijn zo nu en dan een belemmering. Ik heb met hengelsportvereniging Vislust een prima verstandhouding, maar zij bepalen niet het beleid van de overkoepelende organisatie en die heeft toch het nodige in de melk te brokkelen bij de overheid. Die zullen altijd benadrukken dat paling nooit duurzaam te krijgen is omdat de soort bedreigd is. En daardoor blijft het voor de beroepsvissers een vrij moeilijk verhaal."



Hoe komt het dat de paling bedreigd is?

,,Een paling doet er zeven jaar over om volwassen te worden. Op een gegeven moment veranderen ze. Hun huid wordt dikker, ze krijgen een ander kleur, hun ogen worden groter en hun snuit spitser. En dat is het moment dat ze naar zee gaan. Een volwassen paling zwemt zesduizend kilometer naar de Saragossa zee om daar te paaien. Dat neemt de nodige gevaren met zich mee. De paling moet in topconditie zijn, geslachtsrijp en onderweg niet opgevreten worden. De larven die geboren worden, drijven op de golfstroom weer terug naar Europa, maar als het iets anders loopt bereiken ze ons land niet. Het ging goed tot de jaren vijftig. Maar nadat de afsluitdijk is het neergelegd is het water in het IJsselmeer zoeter geworden en de palingstand afgenomen."



Is het met snoekbaars een vergelijkbaar verhaal?

,,Nee, die zijn niet bedreigd, want hun cyclus vindt gewoon plaats hier op de Westeinderplas. In het voorjaar, als ze kuit schieten mag ik er een tijdje niet op vissen. Het duurt drie jaar voor ze de minimum maat hebben waarop je ze kunt vangen. Het is mijn wintervisserij. Als ik niet meer op paling mag vissen, ga ik in de snoekbaars verder."



Zijn er ook alternatieven om toch je inkomsten zeker te stellen?

,,Afgelopen jaar hebben we een nieuw idee gelanceerd 'mee gaan vissen'. Tegen betaling neem ik toeristen mee de Poel op om te laten zien wat de visvangst inhoudt. Maximaal twee mensen, of één volwassenen en twee kinderen kunnen er in mijn boot mee. Ik werk ook samen met Henk van Leeuwen. Als hij mij belt dat hij met een groep het water opgaat die graag kennis wil maken met een visser, zorg ik dat er wat fuiken leeg te halen zijn, kom met mijn vangst langszij en vertel over mijn beroep. Ik neem broodjes of toastjes met paling mee. Geweldig vinden de mensen dat. Verder krijg ik hier ook veel schoolklassen uit de regio. Ik vertel ze iets over het ontstaan van het bedrijf, laat ze krabben zien en snoekbaars; palingen zien en ook voelen. Dat is zo leuk om te doen. Het is geschiedenis en biologie tegelijk. Maar ik wil graag wat educatiever zijn en ze iets meer bieden aan lesmateriaal, zodat ze besef krijgen wat hier in en op het water leeft. Daarom wil ik op mijn erf mogelijkheden creëren om lessen te gaan geven.''



Plannen genoeg dus?

,,Zeker, het laatste idee is een vader en zoon actie, vrij populair tegenwoordig. Een hele middag bezig op de Poel. Vis vangen, die slachten, zelf paling roken of snoekbaars op de barbecue klaarmaken. Wat meer bloeddorst, het jachtinstinct aanwakkeren. Lijkt me geweldig om te doen."



Wie ga je uitnodigen voor het volgende gesprek?

,,Erwin Coster en ik wil graag van hem weten hoe het is om als Kudelstaarter huisarts in je eigen dorp te zijn.''